Nr 10 (60) Październik 2020

Nr 10 (60) Październik 2020

Przychodnie POZ do końca października muszą dostosować swoją działalność do wymagań określonych w rozporządzeniu ministra zdrowia z 12 sierpnia 2020 r. w sprawie standardu organizacyjnego teleporady w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Jednym z nich jest poinformowanie pacjenta podczas teleporady, czy konieczna jest osobista wizyta u lekarza. O pozostałych piszemy w artykule pt. „Wprowadzono standard organizacyjny teleporady w podstawowej opiece zdrowotnej” (s. 6). Znajdziesz tam m.in. wskazówki związane z zakresem informacji przekazywanych pacjentowi i sposobem weryfikacji tożsamości rozmówcy.Proces cyfryzacji dokumentacji medycznej niesie za sobą wiele pytań dotyczących np. wydawania szpitalnych kart informacyjnych czy składania podpisów na oświadczeniach pacjentów. W artykule pt. „Czy pacjenci muszą podpisywać oświadczenia o zgodzie na zabieg w formie elektronicznej” (s. 8) zebraliśmy najczęstsze problemy zgłaszane przez placówki medyczne związane z prowadzeniem elektronicznej dokumentacji medycznej i wskazujemy, jak można je rozwiązać.Placówki medyczne w dokumentacji medycznej prowadzonej w formie elektronicznej, a ta będzie obowiązkowa od stycznia 2021 roku, przetwarzają wiele danych osobowych, w tym danych wrażliwych. Dlatego przed wdrożeniem systemu informatycznego mają wiele obowiązków związanych z zabezpieczeniem danych osobowych. W artykule pt. „Wdrożenie EDM – co wziąć pod uwagę, przygotowując analizę ryzyka” (s. 18) podpowiadamy, co uwzględnić w tym dokumencieSpis treści:ROSZCZENIOWY PACJENT Stan zdrowia pacjenta uniemożliwia odebranie zgody, a konieczna  jest operacja – jak postąpić Placówka nagrała przebieg zabiegu bez zgody pacjenta  – czy naruszono prawo do intymności e-ZDROWIE Wprowadzono standard organizacyjny teleporady  w podstawowej opiece zdrowotnej Czy pacjenci muszą podpisywać oświadczenia o zgodzie  na zabieg elektronicznie KONTROLE NFZ Udzielasz teleporad zamiast wizyt w przychodni  – co może skontrolować NFZ DOKUMENTACJA MEDYCZNA Skierowanie do pracowni diagnostycznej – co powinno zawierać Zniszczona dokumentacja – czy możesz ją odtworzyć Czego nie może zabraknąć w skierowaniu na leczenie  uzdrowiskowe BEZPIECZEŃSTWO DANYCH OSOBOWYCH (RODO) Wdrożenie EDM – co wziąć pod uwagę, przygotowując  analizę ryzyka LISTA KONTROLNA Czy przygotowałeś się do wdrożenia standardu organizacyjnego teleporady w POZ »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 10 (60) Październik 2020 »

Nr 9 (59) Wrzesień 2020

Nr 9 (59) Wrzesień 2020

NFZ poinformował o wznowieniu kontroli w podmiotach leczniczych. Decyzja podyktowana jest dużą liczbą skarg pacjentów w związku z ograniczoną dostępnością do świadczeń opieki medycznej. Trafiają one do Rzecznika Praw Pacjenta i dotyczą braku możliwości dodzwonienia się do placówki, trudności z uzyskaniem zlecenia na badania, problemów z kontynuacją farmakoterapii, odmowy udzielenia świadczenia i braku możliwości osobistego kontaktu z lekarzem. Na jakich obszarach skupią się kontrole funduszu i jak się do nich przygotować? Co sprawdzić w dokumentacji medycznej, aby nie narazić się na kary? Tego dowiesz się z artykułu pt. „NFZ wznawia kontrole podmiotów leczniczych” (s. 3).Do nowych gwarantowanych świadczeń zdrowotnych wykonywanych przez pielęgniarki i położne podstawowej opieki zdrowotnej od 1 sierpnia 2020 r. doszły porady POZ. Uprawienia te wynikają z rozporządzenia ministra zdrowia z 8 lipca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, które określają warunki realizacji świadczenia tych porad. Jakie uprawnienia nabyły przedstawicielki tych obu zawodów? Więcej na ten temat przeczytasz w tekście pt. „Pielęgniarki zyskały uprawnienia do wystawiania recept na leki zlecone przez lekarza i skierowań” (s. 4).Obowiązujące przepisy nie wskazują procedury ustnego informowania pacjenta o 4-cyfrowym kodzie podczas rozmowy telefonicznej. Nie jest to jednak zabronione – czy to podczas porady lekarskiej czy później. W uzasadnionych przypadkach osoba wystawiająca receptę mogłaby przekazać pacjentowi 4-cyfrowy kod dostępu. Jak właściwe uwierzytelnić pacjenta, z którym prowadzisz rozmowę telefoniczną? Wskazówki znajdziesz w artykule pt. „Czy przez telefon można podać pacjentowi kod dostępu do e-recepty – stanowisko UODO” (s. 12)Spis treści:KONTROLE NFZ NFZ wznawia kontrole podmiotów leczniczych DOKUMENTACJA MEDYCZNA Pielęgniarki zyskały uprawnienia do wystawiania recept  na leki zlecone przez lekarza i skierowań Jak wypełniać Kartę pracy wyjazdowego zespołu sanitarnego Czy można zastąpić informację dla lekarza kierującego  wypisem ze szpitala Co powinna zawierać Karta wizyty fizjoterapeutycznej e-ZDROWIE Czy przez telefon można podać pacjentowi kod dostępu  do e-recepty – stanowisko UODO Czy w komunikacji zdalnej potrzebna jest zgoda pacjenta Jakie są zasady prawne udzielania świadczeń telemedycznych BEZPIECZEŃSTWO DANYCH OSOBOWYCH (RODO) Zlecasz wykonywanie badań zewnętrznemu laboratorium  – czy zawrzeć umowę powierzenia ZESTAWIENIE Zakres porady pielęgniarki i położnej POZ od 1 sierpnia 2020 r. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 9 (59) Wrzesień 2020 »

Nr Specjalny 4(16) Wrzesień - Listopad 2020

Nr Specjalny 4(16) Wrzesień-Listopad 2020

Oddajemy w Twoje ręce numer specjalny poświęcony cyfryzacji systemu ochrony zdrowia, która nabiera tempa między innymi w związku z nowym rozporządzeniem ministra zdrowia z 6 kwietnia 2020 r. w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania. Jest to zbiór zasad regulujących sporządzanie i przetwarzanie dokumentacji medycznej, który od 1 stycznia 2021 r. musi stosować każda placówka medyczna. Niezwykle istotne w tym kontekście stają się takie zagadnienia, jak bezpieczeństwo i wymiana informacji w Systemie Informacji Medycznej. Jednocześnie Centrum e-Zdrowia będzie wspierać przychodnie POZ, AOS i szpitale w procesie informatyzacji. Placówki już teraz mogą się zgłaszać do udziału w Pilotażu Elektronicznej Dokumentacji Medycznej, który potrwa do kwietnia 2021 roku. Będzie to pilotaż kolejnych e-usług:• rejestracji zdarzeń medycznych;• prowadzenia i wymiany elektronicznej dokumentacji medycznej. Uruchomienie pilotażu ma na celu przede wszystkim sprawdzenie procesu przekazywania danych o świadczeniach zdrowotnych do centralnego systemu  e-zdrowie (P1). Pozwoli również na ocenę poprawności procesu wymiany elektronicznej dokumentacji medycznej między podmiotami. Udział w pilotażu pozwala na zawarcie umowy z NFZ na finansowanie informatyzacji świadczeń opieki zdrowotnej. W jej ramach placówki mogą otrzymać dofinansowanie zakupu niezbędnych urządzeń informatycznych, oprogramowania lub szkoleń, a także usług związanych z uruchomieniem raportowania zdarzeń medycznych lub prowadzeniem wymiany EDM. Kwota dofinansowania dla jednego usługodawcy wynosi od 15 tys. zł do 30 tys. zł, w zależności od rodzaju świadczeń zdrowotnych, które będą sprawozdawane w ramach zdarzeń medycznych. Ponadto NFZ będzie co miesiąc finansował aktywny udział usługodawcy w pilotażu EDM – do wysokości 33 tys. zł w przypadku podstawowej opieki zdrowotnej lub ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, i 72 tys. zł w przypadku leczenia szpitalnego.Wierzę, że porady i wskazówki zawarte w tym numerze pomogą Ci skutecznie i bezproblemowo przygotować do wdrożenia elektronicznej postaci dokumentacji medycznej. Spis treści:WYMIANA I BEZPIECZEŃSTWO DOKUMENTACJI Każdy podmiot medyczny od 2021 roku musi wdrożyć  nowe regulacje dotyczące e-dokumentacji Wymiana danych medycznych za pośrednictwem SIM  – jak będzie się odbywać Zabezpieczenie e-dokumentacji medycznej  – jakie procedury wdrożyć Udostępnianie e-dokumentacji medycznej – co się zmienia  w zasadach postępowania Którym osobom i podmiotom możesz wydać dokumentację  medyczną Wykorzystaj audyt jako narzędzie do monitorowania  przestrzegania RODO PROCEDURY Procedura całodobowego zabezpieczenia dokumentacji  medycznej   Procedura zabezpieczania informacji w placówce medycznej Procedura przetwarzania danych osobowych w dokumentacji medycznej LISTY KONTROLNE Czy jesteś gotowy do wystawiania e-skierowań w placówce  – lista kontrolna Systematyczne szacowanie ryzyka zagrożeń i zarządzanie nim  – lista kontrolna »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr Specjalny 4(16) Wrzesień - Listopad 2020 »

Nr 9 (58) Sierpień - Wrzesień 2020

Nr 9 (58) Sierpień - Wrzesień 2020

Stan epidemii w Polsce zwiększył zapotrzebowanie na telemedycynę. Ministerstwo Zdrowia opracowało wiele przepisów mających zapewnić szeroką dostępność do świadczeń i zmniejszyć ryzyko rozprzestrzenienia się wirusa SARS-CoV-2. Jednym z wielu rozwiązań są przepisy o uproszczonej dokumentacji medycznej z e-wizyty, w tym budzący kontrowersje zapis ograniczający czas przechowywania kart teleporad do 30 dni. Jak zatem ograniczyć ryzyko nieporozumień z pacjentem? Więcej na ten temat dowiesz się z artykułu pt. „COVID-19: zasady przechowywania dokumentacji medycznej z e-wizyty” (s. 10). Mamy ważną wiadomość dla placówek POZ i AOS. NFZ jeszcze przed 8 stycznia 2021 r., czyli obowiązkową datą wdrożenia e-skierowań, będzie premiował te placówki za wystawianie e-skierowań. Jak wylicza CSIOZ, świadczeniodawca POZ, który w lipcu 2020 roku ma zadeklarowanych 5 tys. pacjentów i będzie wystawiał e-skierowania na poziomie powyżej 90%, może liczyć miesięcznie na dodatkowe środki w wysokości od 3,5 do 4,4 tys. zł (jeśli ma również certyfikat akredytacyjny). Natomiast świadczeniodawca AOS, który udziela świadczeń w 15 poradniach specjalistycznych i w lipcu 2020 roku udzielił świadczeń na kwotę ok. 835 tys. zł, może otrzymać miesięcznie dodatkowo nawet do 30 tys. zł. Warunkiem jest rejestrowanie pacjentów z e-skierowaniem (współczynnik na poziomie 20%) i wystawianie e-skierowań podczas 30% porad. Więcej na temat tych nowych rozwiązań dowiesz się z artykułu pt. „Sprawdź, o ile więcej otrzymasz z NFZ za wystawianie e-skierowań” (s. 12). W Polsce wciąż nie zatwierdzono kodeksu branżowego w ochronie zdrowia, a czeka nas okresowa rewizja RODO przez instytucje UE. Więcej na temat tego, jakie znaczenie w praktyce placówek medycznych może mieć ten dokument, dowiesz się z rozmowy z dr. Maciejem Kaweckim, b. dyrektorem w Ministerstwie Cyfryzacji, dziekanem WSB w Warszawie, współtwórcą przepisów wdrażających RODO i ekspertem ds. RODO w Polsce pt. „Kodeksy branżowe w ochronie zdrowia pomogą w przetwarzaniu danych” (s. 16).Spis treści: DOKUMENTACJA MEDYCZNA Jak kontrolować przepływ danych wrażliwych zawartych  w dokumentacji medycznej PROCEDURY Procedura kontroli przepływu danych wrażliwych zawartych w dokumentacji DOKUMENTACJA MEDYCZNA Co powinna zawierać karta noworodka Jakie informacje wpisać do książeczki szczepień e-ZDROWIE COVID-19: zasady przechowywania dokumentacji  medycznej z e-wizyty Sprawdź, o ile więcej otrzymasz z NFZ za wystawianie  e-skierowań Czy możesz wystawić e-receptę bez osobistego  badania pacjenta BEZPIECZEŃSTWO DANYCH OSOBOWYCH (RODO) Kodeksy branżowe w ochronie zdrowia pomogą  w przetwarzaniu danych ROSZCZENIOWY PACJENT Jak przyjmować pacjentów w okresie pandemii  z uwzględnieniem reżimu sanitarnego PROCEDURY Procedura przyjmowania pacjenta w gabinecie lekarskim z uwzględnieniem wskazówek dotyczących  bezpieczeństwa w okresie pandemii »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 9 (58) Sierpień - Wrzesień 2020 »

Nr 8 (57) Sierpień 2020

Nr 8 (57) Sierpień 2020

Detektyw zwrócił się do placówki medycznej z prośbą o udostępnienie dokumentacji medycznej i informacji o pacjencie. Placówka medyczna odmówiła jej udostępnienia. Sprawa znalazła swój finał w sądzie. Jakie wskazówki wynikają z tego orzeczenia dla placówek medycznych? Przeczytasz o tym w tekście pt. „Czy musisz udostępniać dokumentację medyczną firmie detektywistycznej” (s. 3). W czasie pandemii koronawirusa nastąpił znaczny wzrost liczby telefonów na Telefoniczną Informację Pacjenta prowadzoną przez Biuro Rzecznika Praw Pacjenta. Wprowadzono dodatkowe dyżury i zwiększono aktywność związaną z ochroną praw pacjenta w mediach społecznościowych. Uruchomiono czat, by na zgłoszenia reagować na bieżąco. W uzasadnionych przypadkach łamania praw pacjenta ekspert pracujący w Telefonicznej Informacji Pacjenta interweniował bezpośrednio w placówkach medycznych. Jakie wnioski z tego płyną dla placówek medycznych i co jeszcze mogą poprawić w zakresie standardów obsługi pacjenta? Więcej na ten temat przeczytasz w artykule pt. „Jakiego rodzaju zgłoszenia trafiają do Rzecznika Praw Pacjenta w czasie epidemii” (s. 13). Jeden ze szpitali odmówił udzielenia świadczeń zdrowotnych 8-latkowi poszkodowanemu w wypadku komunikacyjnym, który doznał urazu wielonarządowego. Pacjenta przekazano do placówki, która miała większą obsadę lekarzy neurochirurgów, lecz dziecko zmarło po kilku godzinach. Z tekstu pt. „Jak nie naruszyć zbiorowych praw pacjenta do nagłej i pilnej pomocy” (s. 16) dowiesz się, jak zgodnie z prawem postępować w takich sytuacjach. Obowiązuje już nowe rozporządzenie o dokumentacji medycznej. Zgodnie z nim musisz zagwarantować w placówce stały dostęp i zabezpieczenia przed wprowadzaniem zmian w dokumentacji medycznej przez osoby nieuprawnione, a także możliwość jej prowadzenia i udostępniania w określonych formatach i standardach. Jak i w jakim terminie wywiązać się z tych obowiązków? Podpowiadamy w artykule pt. „Jak przystosować systemy informatyczne do prowadzenia dokumentacji medycznej” (s. 18).Spis treści: DOKUMENTACJA MEDYCZNA Czy musisz udostępniać dokumentację medyczną firmie detektywistycznej Jak uzupełniać Kartę obserwacji porodu Badanie kwalifikacyjne: co wpisać do zaświadczenia lekarskiego e-ZDROWIE Jaką formę muszą mieć elementy dokumentacji medycznej Pacjent odstępuje od wideokonsultacji – kiedy musisz zwrócić pieniądze Czy należy korygować drobne błędy w dokumentacji w postaci elektronicznej ROSZCZENIOWY PACJENT Jakiego rodzaju zgłoszenia trafiają do Rzecznika Praw  Pacjenta w czasie epidemii Kiedy możesz udostępnić dokumentację medyczną policji Jak nie naruszyć zbiorowych praw pacjenta do nagłej  i pilnej pomocy BEZPIECZEŃSTWO DANYCH OSOBOWYCH (RODO) Jak przystosować systemy informatyczne do prowadzenia  dokumentacji medycznej WZORY DOKUMENTÓW Analiza ryzyka RODO przed wdrożeniem elektronicznej  dokumentacji medycznej »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 8 (57) Sierpień 2020 »

Nr 7 (56) Lipiec 2020

Nr 7 (56) Lipiec 2020

Pandemia COVID-19 przyczynia się do postępu cyfryzacji – coraz więcej spraw załatwiamy drogą elektroniczną, także tych związanych z pozyskiwaniem dokumentacji medycznej. Niestety ta forma nie jest powszechnie stosowana przez osoby starsze, a brak znajomości obsługi komputera uniemożliwia im złożenie wniosku w formie elektronicznej. Dlatego w artykule pt. „Czy osoba pośrednicząca może złożyć wniosek o udostępnienie dokumentacji” (s. 3) analizujemy, kto może złożyć wniosek o udostępnienie dokumentacji medycznej danego pacjenta. Stale mnożą się pytania dotyczące odpowiedzialności podmiotów leczniczych za ewentualne zakażenia szpitalne tą chorobą. Czy należy informować pacjenta o podwyższonym ryzyku epidemicznym związanym z COVID-19? Jaką treść powinna przybrać zgoda pacjenta na przyjęcie do szpitala, aby zabezpieczyć podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych przed ewentualnymi roszczeniami pacjentów lub członków ich rodzin z tytułu zakażenia COVID-19? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w tekście pt. „Czy w dobie epidemii COVID-19 należy odbierać od pacjentów dodatkowe zgody na zabiegi” (s. 6). W dobie pandemii COVID-19 pacjent często wykupuje prywatne wideokonsultacje z lekarzem przez Internet. Po dokonaniu płatności online otrzymuje potwierdzenie wykonania usługi i odbywa wizytę w wybranym terminie, wykorzystując np. komunikator internetowy. Po wizycie podmiot medyczny wystawia fakturę i przesyła ją e-mailem pacjentowi. W artykule pt. „Jak dokumentować płatności online za wideokonsultacje medyczne” (s. 12) znajdziesz praktyczne wskazówki dotyczące rejestracji teleporad na kasie fiskalnej.Spis treści: DOKUMENTACJA MEDYCZNA Czy osoba pośrednicząca może złożyć wniosek o udostępnienie dokumentacji Podejrzenie choroby zawodowej – co powinno zawierać  skierowanie Czy w dobie epidemii COViD-19 należy odbierać od pacjentów  dodatkowe zgody na zabiegi Czy tylko personel medyczny jest uprawniony do wprowadzania  wpisów do dokumentacji Rozpoznanie gruźlicy – jak wypełnić formularz zgłoszenia  do sanepidu e-ZDROWIE Jak dokumentować płatności online za wideokonsultacje  medyczne Dokumentacja zbiorcza – czy można zrezygnować  z jej prowadzenia ROSZCZENIOWY PACJENT Jakiego prawa pacjenta nie możesz ograniczyć w czasie pandemii BEZPIECZEŃSTWO DANYCH OSOBOWYCH (RODO) 8 wskazówek dotyczących bezpieczeństwa danych osobowych zapisanych w aparaturze Naruszenie ochrony danych osobowych – kiedy je zgłosić  do UODO WZORY DOKUMENTÓW Z jakich elementów powinno się składać zgłoszenie naruszenia ochrony danych prezesowi UODO »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 7 (56) Lipiec 2020 »

Nr Specjalny 3(15) Lipiec - Wrzesień 2020

Nr Specjalny 3(15) Lipiec - Wrzesień 2020

Oddajemy w Twoje ręce numer specjalny poświęcony nowemu rozporządzeniu o dokumentacji medycznej, które wprowadza elektroniczną postać dokumentacji medycznej jako podstawową. Od 1 stycznia 2021 r. dokumentacja medyczna nie będzie już postrzegana jako zbiór odrębnych dokumentów, często powielających te same dane, a punkt ciężkości będzie przenoszony na zbiór danych przetwarzanych w systemie teleinformatycznym. Z systemu będą mogły być generowane poszczególne rodzaje dokumentacji medycznej i dokumenty zbiorcze o charakterze sprawozdawczym. Przepisy, oprócz wyznaczenia terminów nowych rozwiązań, wprowadziły wiele uproszczeń związanych z prowadzeniem dokumentacji medycznej. Przykładowe to brak dokumentacji zbiorczej wewnętrznej w podmiotach leczniczych prowadzących dokumentację medyczną w postaci elektronicznej (są wyjątki), wpisywanie daty urodzenia i płci pacjenta, tylko gdy nie nadano mu numeru PESEL czy dopuszczenie w tym samym zakładzie leczniczym wprowadzania kolejnych wpisów w historii choroby założonej przy przyjęciu pacjenta po raz pierwszy. W rozporządzeniu przedłużono także możliwość – bez ograniczenia w czasie – podpisania dokumentacji wewnętrznej przy wykorzystaniu wewnętrznych mechanizmów systemu teleinformatycznego. W efekcie uwierzytelnienie kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez ZUS będzie obowiązkowe, tak jak teraz przy elektronicznej dokumentacji medycznej (EDM) oraz – i to jest nowość – przy podpisywaniu dokumentacji zewnętrznej nie stanowiącej EDM. Tej ostatniej jest jednak stosunkowo mało i z reguły musi być prowadzona na papierze (np. książeczka zdrowia dziecka, karta przebiegu ciąży, książeczka szczepień). Spis treści: ELEKTRONICZNA DOKUMENTACJA MEDYCZNAzgodnie z nowym rozporządzeniem z 6 kwietnia 2020 r. o dokumentacji medycznej Elektroniczna postać dokumentacji medycznej obowiązkowa  od 2021 roku Jakie ułatwienia wprowadza nowe rozporządzenie o dokumentacji medycznej Jak rozróżniać dokumentację medyczną i jak ją łączyć z wersją papierową Jak wprowadzać wpisy do dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej Poznaj nowe sposoby podpisywania dokumentacji medycznej Oświadczenia w internetowym Koncie pacjenta – co się zmienia Karta informacyjna z leczenia szpitalnego – co powinna zawierać Jakie informacje musi zawierać historia zdrowia i choroby  prowadzona w przychodni Jak wprowadzać wpisy do okołooperacyjnej karty kontrolnej Opieka zdrowotna nad uczniami – co należy dokumentować Dokumentacja zbiorcza – kiedy możesz zrezygnować  z jej prowadzenia Z jakich elementów powinna się składać szpitalna  historia choroby Szczególne rodzaje dokumentacji – co przewiduje  nowe rozporządzenie »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr Specjalny 3(15) Lipiec - Wrzesień 2020 »

Nr 6 (55) Czerwiec 2020

Nr 6 (55) Czerwiec 2020

W czasie pandemii koronawirusa niejednokrotnie pojawia się pytanie, które wnioski o udostępnienie dokumentacji medycznej są wiążące dla placówek medycznych – mowa tutaj o wnioskach prokuratury, policji czy inspektorów sanitarnych. W artykule pt. „Komu możesz udostępnić dokumentację medyczną pacjentów zakażonych COVID-19” (s. 3) radzimy, kiedy na placówce medycznej ciąży obowiązek udostępnienia tym podmiotom dokumentacji medycznej leczonych pacjentów. Placówki medyczne mogą korzystać z systemu teleporad, który powstał w celu uproszczenia procedur związanych z udzielaniem świadczeń w związku z przeciwdziałaniem COVID19. Dzięki temu rozwiązaniu lekarze mogą udzielać telekonsultacji. W artykule pt. „Jak prowadzić dokumentację medyczną teleporad” (s. 4) podpowiadamy, jak obsługiwać  ten system, jaką dokumentację medyczną prowadzić i jak długo ją przechowywać. Ponadto od 15 kwietnia obowiązuje już nowe rozporządzenie ministra zdrowia w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania, które wprowadza elektroniczną dokumentację medyczną, lecz do końca roku można jeszcze stosować stare przepisy. Zgodnie z nowymi regulacjami dokumentacja medyczna nie będzie postrzegana jako zbiór odrębnych dokumentów, często powielających te same dane, a punkt ciężkości będzie przenoszony na zbiór danych przetwarzanych w systemie teleinformatycznym, z którego będą mogły być generowane poszczególne rodzaje dokumentacji medycznej i dokumenty o charakterze sprawozdawczym. Więcej na temat zmian, które będziesz musiał wdrożyć w swojej placówce, piszemy w artykule pt. „Dokumentacja medyczna – co stanowi nowe rozporządzenie” (s. 10).Spis treści: KORONAWIRUS A DOKUMENTACJA MEDYCZNA Komu możesz udostępnić dokumentację medyczną pacjentów zakażonych COVID-19 Jak prowadzić dokumentację medyczną teleporad KORONAWIRUS A ROSZCZENIA PACJENTA Jak nie łamać praw pacjenta, wykorzystując w dobie pandemii telemedycynę KORONAWIRUS A BEZPIECZEŃSTWO DANYCH (RODO) Jakie informacje o pacjentach możesz przekazywać podczas  epidemii koronawirusa E-ZDROWIE Dokumentacja medyczna – co stanowi nowe rozporządzenie Czy każdy lekarz rodzinny może wystawić receptę na bezpłatne  leki dla seniora DOKUMENTACJA MEDYCZNA Jak definiować dokumentację medyczną w postaci elektronicznej Jak uzupełniać Księgę wizyt domowych Jakie zmiany wprowadziła nowelizacja rozporządzenia  w sprawie recept Książka raportów sterylizacji – co powinna zawierać WZORY DOKUMENTÓW Zobowiązanie do zachowania poufności danych osobowych

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 6 (55) Czerwiec 2020 »

Nr 5 (54) Maj 2020

Nr 5 (54) Maj 2020

Kierownicy podmiotów leczniczych w czasie epidemii koronawirusa mają obowiązek opracować i wdrożyć procedury zapobiegające zakażeniu, a następne je nadzorować. Z artykułu pt. „Jak dokumentować zakażenia koronawirusem – obowiązki kierowników” (s. 3) dowiesz się, jaką niezbędną dokumentację, w tym rejestr zakażeń, musisz prowadzić w tej wyjątkowej sytuacji.   Organizacja pracy przychodni w czasie epidemii spowodowała, że w dużej mierze wykorzystuje się teleporady, a e-receptę można zamówić np. przez system informatyczny. Wszystkie te działania mają zminimalizować ryzyko zakażenia się. W artykule pt. „Jak wystawiać recepty i e-ZLA w czasie epidemii koronawirusa” (s. 6) podpowiadamy, jak zorganizować pracę przychodni, aby ograniczyć kontakty międzyludzkie do minimum.    W związku z epidemią koronawirusa przychodnie i szpitale w sposób szczególny informują pacjentów o ryzyku zakażenia się, np. zamieszczają ogłoszenia na drzwiach wejściowych do placówek i na swoich stronach internetowych. W artykule pt. „Jak informować pacjentów o ryzyku zakażenia koronawirusem” (s. 8) piszemy, jak wywiązać się z obowiązku informacyjnego wobec osób, które w tych dniach nie mogą odwołać wizyty i muszą przyjść do placówki.  Spis treści: KORONAWIRUS A DOKUMENTACJA MEDYCZNA Jak dokumentować zakażenia koronawirusem – obowiązki kierowników Koronawirus: poznaj szczególne zasady wystawiania recept farmaceutycznych Jak wystawiać recepty i e-ZLA w czasie epidemii koronawirusa  KORONAWIRUS A ROSZCZENIA PACJENTA Jak informować pacjentów o ryzyku zakażenia koronawirusem KORONAWIRUS - PROCEDURY Procedura postępowania po zranieniu lub kontakcie z materiałem zakaźnym Procedura zapewniająca ochronę przed zakażeniami i chorobami zakaźnymi Jak rejestrować zakażenia koronawirusem – lista kontrolna E-ZDROWIE Czy możesz korygować wpisy w elektronicznej dokumentacji medycznej DOKUMENTACJA MEDYCZNA Nadzór poznieczuleniowy - czy trzeba odnotowywać godzinę przekazania pacjenta Jak wypełnić Kartę zgłoszenia nowotworu złośliwego Karta powikłania poprzetoczeniowego – jakie informacje wpisać Brak wpisu o rozpoznaniu wstępnym – jaki to może stworzyć problem dla placówki

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 5 (54) Maj 2020 »

Nr 4 (53) Kwiecień 2020

Nr 4 (53) Kwiecień 2020

Od 1 lipca 2020 r. placówki medyczne będą prowadzić dokumentację medyczną w postaci elektronicznej, lecz np. gdy dojdzie do awarii sprzętu komputerowego czy awarii systemu teleinformatycznego do prowadzenia e-dokumentacji, będziesz mógł prowadzić ją w formie papierowej. W artykule pt. „Dokumentacja medyczna – od kiedy wyłącznie postać elektroniczna” (s. 4) opisujemy, jakich jeszcze sytuacji to dotyczy. Dzięki tabletowi z warstwą biometryczną pacjent może złożyć podpis odręcznie na ekranie urządzenia, tak samo jak dotychczas na papierze, ale zapisuje się on w ustalonym miejscu w systemie gabinetowym. Czy jednak możesz takie rozwiązanie stosować w elektronicznej dokumentacji medycznej? Twoje wątpliwości rozwiejemy w artykule pt. „Czy pacjent może potwierdzić wykonany zabieg fizjoterapii, składając podpis na tablecie” (s. 7). Zgłoszenie dotyczące podejrzenia/rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej, które stwierdzono na granicy, przekazujesz państwowemu granicznemu inspektorowi sanitarnemu albo państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu właściwemu dla tego przejścia. Podajesz, czy zgłoszenie dotyczy podejrzenia czy rozpoznania zakażenia lub choroby zakaźnej. O szczegółach dotyczących informacji, które musisz jeszcze wpisać we wzorze obowiązującym od końca 2019 roku, piszemy w artykule pt. „Jak wypełniać nowy formularz podejrzenia lub rozpoznania choroby zakaźnej” (s. 10). Spis treści: E-ZDROWIE Co się zmieni w zasadach wystawiania recept transgranicznych od 1 stycznia 2021 r. Dokumentacja medyczna – od kiedy wyłącznie postać elektroniczna Najczęstsze pytania Czytelników o e-recepty – poznaj odpowiedzi Czy pacjent może potwierdzić wykonany zabieg fizjoterapii, składając podpis na tablecie KONTROLE NFZ Za źle wystawioną receptę będzie wysoka kara DOKUMENTACJA MEDYCZNA Jak wypełniać nowy formularz podejrzenia lub rozpoznania choroby zakaźnej Jakie informacje powinna zawierać Książka transfuzyjna ROSZCZENIOWY PACJENT Kiedy placówka zapłaci pełne koszty sądowe za naruszanie praw pacjenta BEZPIECZEŃSTWO DANYCH OSOBOWYCH (RODO) Kiedy studenci medycyny mogą mieć dostęp do dokumentacji medycznej Pożar w placówce medycznej - jak przeprowadzić analizę ryzyka   LISTY KONTROLNE Czy możesz podać telefonicznie kod niezbędny do realizacji e-recepty PROCEDURY Procedura komunikacji z pacjentem po wypisie ze szpitala

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 4 (53) Kwiecień 2020 »

Nr Specjalny 2(14) Kwiecień - Czerwiec 2020

Nr Specjalny 2(14) Kwiecień - Czerwiec 2020

Na początku tego roku wystawiono już ponad 2 miliony e-recept, a informatyzacja ochrony zdrowia nabiera tempa. W 2020 roku – zgodnie z zapowiedziami resortu zdrowia – będzie kontynuowana. W związku z tym procesem dużym wyzwaniem dla placówek medycznych i gabinetów lekarskich staje się przede wszystkim należyte zabezpieczenie elektronicznej dokumentacji medycznej i systemów informatycznych do jej obsługi. Oddajemy w Twoje ręce numer specjalny, który pomoże Ci pewniej poruszać się w tych kwestiach. Dowiesz się m.in., jakie informacje możesz uzyskać od pacjenta, aby założyć  mu elektroniczną dokumentację medyczną i postępować przy tym w zgodzie z przepisami, m.in. unijnym rozporządzeniem RODO. Łatwo wyobrazić sobie sytuację, że przetwarzasz dane osobowe pacjentów, w tym przede wszystkim dane wrażliwe, zostawiasz włączony komputer z dostępem do danych medycznych i w pośpiechu opuszczasz gabinet. Dlatego niezwykle istotne jest także zabezpieczenie komputera, na którym prowadzisz tę dokumentację. Czy wiesz, że adres e-mail pacjenta stanowi jego daną osobową, jeżeli jest informacją o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. W związku z tym podpowiadamy Ci, jak długo przechowywać dane osobowe pacjentów w poczcie elektronicznej. Ponadto może się zdarzyć, że zlecisz do serwisu naprawę komputerów, a na dyskach znajdują się ważne dane dotyczące pacjentów. Zyskasz odpowiedź, czy w takiej sytuacji powinieneś zawrzeć umowę z serwisantem dotyczącą przekazania danych. Ponadto powinieneś poznać wykaz powszechnych przypadków incydentów bezpieczeństwa, do których dochodzi w placówkach medycznych. Opracował go Urząd Ochrony Danych Osobowych. Pomoże Ci to unikać podobnych błędów w przyszłości i należycie zabezpieczyć dane wrażliwe pacjentów. Dodatkowo, w drugiej części magazynu zamieszczamy wiele przydatnych list kontrolnych i procedur, które pomogą Ci lepiej kontrolować stopień informatyzacji w Twojej placówce. Spis treści: BEZPIECZEŃSTWO E-DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ Jakie informacje możesz uzyskać od pacjenta, aby założyć mu e-dokumentację Jak zabezpieczyć komputer, na którym prowadzisz elektroniczną dokumentację Jak długo przechowywać dane osobowe pacjentów w poczcie elektronicznej Oddajesz komputer z danymi do serwisu – jaką umowę należy zawrzeć Lista 6 przypadków naruszeń ochrony danych, których powinieneś unikać LISTY KONTROLNE Jak dobrać sprzęt informatyczny, który zagwarantuje stabilność systemu - lista kontrolna Jak zabezpieczyć dane przekazywane za pośrednictwem poczty elektronicznej – lista kontrolna Jakie elementy zawrzeć w procedurze postępowania na wypadek wycieku danych – lista kontrolna Co powinno zawierać zawiadomienie o naruszeniu ochrony danych – lista kontrolna PROCEDURY Procedura zabezpieczania danych – przykładowe sposoby Procedura reagowania na incydenty bezpieczeństwa informacji Procedura odtwarzania systemów po awarii i ich testowania Procedura usuwania danych osobowych Procedury związane z odpowiedzialnością pracowniczą dotyczącą naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr Specjalny 2(14) Kwiecień - Czerwiec 2020 »

Nr 2 (51) Luty 2020

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 2 (51) Luty 2020 »

Nr 1 (50) Styczeń 2020

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 1 (50) Styczeń 2020 »

Nr Specjalny 1(13) Styczeń - Marzec 2020

Nr Specjalny 1(13) Styczeń-Marzec 2020

Oddajemy w twoje ręce numer specjalny poświęcony tematyce informatyzacji ochrony zdrowia – zarówno e-receptom, e-zwolnieniom, jak i e-skierowaniom. Placówki medyczne, w tym gabinety lekarskie, powinny podłączyć się do platformy P1. Wprowadzenie tego obowiązku ma na celu umożliwienie wystawiania dokumentacji medycznej w formie elektronicznej. Niektórzy już to zrobili, inni będą podejmować działania w ostatniej chwili. Co ważne, od 23 października 2018 r. lekarze mogą upoważnić asystentów medycznych do wystawania e-zwolnień w swoim imieniu. Asystentem medycznym będzie osoba wykonująca zawód medyczny lub czynności pomocnicze przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych. W tym numerze podpowiadamy, jakie są warunki prawne wykonania tej czynności. Analizujemy także inne korzyści płynące z rozwiązań informatycznych w ochronie zdrowia, m.in. Internetowe Konto Pacjenta, które umożliwia korzystanie  z e-recepty i e-skierowania. Co istotne, placówki podstawowej opieki zdrowotnej mogą otrzymać premie od NFZ za aktywowanie tego rozwiązania dla swoich pacjentów. W tym celu należy złożyć wniosek do NFZ. Pamiętaj, że warto się pospieszyć, bo w tym rzypadku obowiązuje zasada: kto pierwszy, ten lepszy.Ponadto w drugiej części magazynu zamieszczamy wiele przydatnych list kontrolnych i wzorów dokumentów, które pomogą ci lepiej sprawdzić poziom informatyzacji w twojej placówce. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr Specjalny 1(13) Styczeń - Marzec 2020 »

Nr 15 (49) Grudzień 2019 - Styczeń 2020

Nr 15 (49) Grudzień 2019 - Styczeń 2020

Dzięki usłudze mTożsamość pacjenci mogą wylegitymować się dowodem tożsamości na urządzeniu mobilnym, który w takim przypadku staje się elektronicznym odpowiednikiem tradycyjnego dowodu osobistego. A zatem jeżeli w przychodni lub w szpitalu zjawi się pacjent i okaże w rejestracji urządzenie mobilne, a wraz z nim za pośrednictwem aplikacji mTożsamość dowód osobisty, będzie to wystarczające do potwierdzenia jego tożsamości. Więcej na temat tego rozwiązania piszemy w artykule pt. „Pacjent potwierdzi tożsamość i prawo do świadczeń dowodem w smartfonie” (s. 6). Rolą audytów dokumentacji jest wskazanie jej słabych stron, błędów i ewentualnych zagrożeń w przypadku, gdyby rozpoczęła się kontrola NFZ. Bez względu na cel, jaki ma przyświecać audytowi, każda decyzja o jego przeprowadzeniu wydaje się słuszna. Nie zdarzają się bowiem idealne dokumentacje medyczne, niezawierające żadnych nieprawidłowości. Z artykułu pt. „Jak przygotować dokumentację medyczną do kontroli NFZ” (s. 16) dowiesz się, jak wykorzystać audyt, aby poprawić tę sytuację. Ponadto w tym numerze przypominamy, że ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO) uregulowało zagadnienie odpowiedzialności i sankcji za niewłaściwe przetwarzanie danych osobowych, w tym w dokumentacji medycznej. Każdy organ nadzorczy musi zapewnić, że kary za naruszenia rozporządzenia RODO będą skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. O szczegółach dotyczących systemu kar piszemy w artykule pt. „Jakie administracyjne kary pieniężne przewiduje rozporządzenie RODO” (s. 17). »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 15 (49) Grudzień 2019 - Styczeń 2020 »

Nr 14 (48) Grudzień 2019 r

Nr 14 (48) Grudzień 2019 r

Od tego roku szkolnego – zgodnie z ustawą o opiece zdrowotnej nad uczniami – wprowadzono opiekę stomatologiczną w szkołach i dentobusach. Jednak przed przystąpieniem do udzielania świadczeń ogólnostomatologicznych dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18. roku życia trzeba uzyskać pisemną zgodę ich rodziców albo pełnoletnich uczniów na realizację danego świadczenia. W artykule pt. „Co powinna zawierać zgoda na objęcie ucznia opieką stomatologiczną w szkole” (s. 4) podpowiadamy, co zawrzeć w tym dokumencie. Resort zdrowia planuje rozszerzenie koszyka świadczeń gwarantowanych o wizyty online. Czy takie wizyty na odległość, realizowane za pomocą systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, należy dokumentować w jakiś szczególny sposób? Odpowiedzi udzielamy w artykule pt. „Jak dokumentować świadczenia zdrowotne udzielane na odległość przez lekarza rodzinnego” (s. 12). W tym numerze opisujemy także ważną zmianę związaną ze zwiększeniem grona lekarzy uprawnionych do wystawiania recept dla seniorów, którzy ukończyli 75. rok życia. Od 2020 roku lekarze specjaliści, obok lekarzy rodzinnych, będą mogli bowiem wypisywać recepty na bezpłatne leki dla seniorów. Szczegóły opisujemy w tekście pt. „Którzy lekarze mogą wystawiać recepty na bezpłatne leki dla seniorów – co się zmienia” (s. 14). Często zdarzają się sytuacje, że pacjent po wypisie ze szpitala nie zgłasza się po wynik badań, a jest on niepokojący. W artykule pt. „Po wypisie pacjenta otrzymujesz wynik odbiegający od normy – jak postąpić” (s. 18) przedstawiamy możliwy do zastosowania w Twojej placówce schemat działania. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 14 (48) Grudzień 2019 r »

Nr 13 (47) Listopad 2019 r.

Nr 13 (47) Listopad 2019 r

Ostatnio otrzymaliśmy pytanie od naszego Czytelnika, jakie dane wpisać ma recepcie nierefundowanej dla pacjenta obcokrajowca. Przypomnijmy, że obcokrajowcy mogą się posługiwać w Polsce m.in. kartą EKUZ, poświadczeniem NFZ, kartą stałego pobytu czy dowodem uchodźcy, co gwarantuje im uzyskanie usług zdrowotnych w naszym kraju. Z artykułu pt. „Jakie dane muszą znaleźć się na recepcie nierefundowanej dla cudzoziemca” (s. 3) dowiesz się, czego nie może zabraknąć na takim dokumencie – czy to w wersji papierowej, czy elektronicznej. Dynamiczny rozwój systemów teleinformatycznych i szybki postęp innowacyjnych metod leczenia to istotne wyzwania dla systemu ochrony zdrowia. Nowoczesne technologie i ich stały postęp nakłaniają ustawodawcę do w zmian w obszarze e-zdrowia. Polegają one na zweryfikowaniu rozwiązań prawnych, nadaniu im aktualności i kompletności oraz dostosowaniu ich do współczesnych potrzeb. Z artykułu pt. „Co zyskasz dzięki systemom teleinformatycznym w placówkach medycznych” dowiesz się, jakie dodatkowe narzędzia informatyczne otrzymasz i w czym one Ci pomogą w codziennej pracy. W tym numerze opisujemy także ciekawy przypadek gdy pacjent złożył wniosek o wydanie dokumentacji medycznej z leczenia szpitalnego. Podmiot leczniczy udostępnił niekompletną dokumentację – brakowało w niej dokumentacji z przebiegu wykonanej operacji. Sprawa trafiła do Rzecznika Praw Pacjenta. Jak się skończyła dla placówki medycznej? Opisujemy to w tekście pt. „Jakie naruszenia praw pacjenta trafiają pod lupę Rzecznika Praw Pacjenta” (s. 15). »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 13 (47) Listopad 2019 r. »

Nr 12 Specjalny

Nr 12 Specjalny

Oddajemy w Twoje ręce numer specjalny poświęcony tematyce postępowania z roszczeniowym pacjentem i sposobom zabezpieczenia się przed roszczeniami. Z roku na rok zwiększa się liczba spraw sądowych związanych z naruszaniem praw pacjentów, a wynika to między innymi z coraz szerszej świadomości prawnej pacjentów. Z artykułu pt. „Jakie znaczenie ma dokumentacja medyczna w świetle sprawy sądowej o błąd medyczny” (s. 6) dowiesz się, co zbada sąd, gdy dojdzie do sprawy o błąd medyczny, i jakie wpisy w kartotekach mają znaczenie z punktu widzenia takiej sprawy. Prawo do informacji jest nagminnie łamane z przyczyn wynikających nie tyle ze złej woli czy niewiedzy o obowiązujących przepisach, ale z głęboko zakorzenionego w świadomości świata medycznego przekonania o słuszności paternalizmu w relacji lekarz – pacjent. Z artykułu pt. „Prawo do informacji o stanie zdrowia – sprawdź, jakich zasad musisz przestrzegać” (s. 8) dowiesz się, jak wywiązać się z tego obowiązku, aby uzyskać świadomą zgodę pacjenta na podjęcie leczenia i nie narazić placówki na zapłatę odszkodowania. Jednocześnie niezmiennie najbardziej newralgiczne punkty funkcjonowania placówek medycznych to kwestie dostępu do świadczeń zdrowotnych, dokumentacji medycznej, prawa do informacji i wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych. Oświadczenia pacjenta o upoważnieniu do uzyskiwania informacji o jego stanie zdrowia, uzyskiwania dokumentacji czy zgody na zabieg o podwyższonym ryzyku są często połączone w jeden dokument. W artykule pt. „Czy można połączyć dwa oświadczenia pacjenta w jeden dokument” (s. 14) analizujemy, czy jest to właściwa procedura. Ponadto polecamy Ci przydatne materiały: gotowe wzory dokumentów (s. 19–20), procedury (s. 18) i listy kontrolne (s. 15–17) »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 12 Specjalny »

Nr 12 (46) Październik 2019 r.

Nr 12 (46) Październik 2019 r

Zgodnie z przepisami dokumentację medyczną udostępniasz „bez zbędnej zwłoki”, czyli „możliwie jak najszybciej”. Ale właściwie kiedy? W świetle dotychczasowego orzecznictwa dookreślanie terminu udostępnienia dokumentacji medycznej jest obarczone znacznym ryzykiem. W artykule pt. „Czy w regulaminie placówki można określić termin udostępnienia dokumentacji medycznej” (s. 3) podpowiadamy, co w tym zakresie możesz uregulować w wewnętrznych dokumentach. Już kilka miesięcy placówki medyczne muszą codziennie przesyłać do NFZ raporty o stanie list oczekujących. Oznacza to więcej obowiązków sprawozdawczych, ale nowe przepisy mają poprawić monitorowanie dostępności do wybranych świadczeń opieki zdrowotnej. Jak radzą sobie z tym podmioty lecznicze, co jest największym problemem? Tego dowiesz się z artykułu pt. „Codziennie musisz raportować o kolejkach do NFZ – jak się wywiązać z nowego obowiązku” (s. 10). Analiza kolejnych raportów NFZ związanych z przeprowadzanymi kontrolami ordynacji lekarskich pokazuje, że błędy w działaniach podmiotów objętych kontrolą są powielane. Dzięki temu wiadomo też, na których aspektach NFZ skupia swoją uwagę – łatwiej zatem zadbać, aby ordynację lekarską wykonywać w sposób, do którego NFZ nie będzie miał zastrzeżeń. Tego, jakie nieprawidłowości tym razem stwierdził NFZ, dowiesz się z artykułu pt. „Czego się wystrzegać w zakresie ordynacji lekarskiej – sprawdź, co zakwestionował NFZ” (s. 12). Ze względu na obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej w formie elektronicznej w odniesieniu do niektórych dokumentów musisz ponownie zweryfikować procedury przetwarzania danych osobowych w placówce, przychodni lub gabinecie. W artykule pt. „Wdrożyłeś e-dokumentację – co musisz zmienić w procedurach ochrony danych osobowych” (s. 18) podpowiadamy, co musisz dostosować, uwzględniając m.in. RODO. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 12 (46) Październik 2019 r. »

Nr 11 (45) Wrzesień 2019 r.

Nr 11 (45) Wrzesień 2019 r

Świadczeniodawcy liczą, że informatyzacja zmniejszy liczbę przechowywanych dokumentów związanych z leczeniem pacjentów. Na pewno tak będzie dzięki dokumentacji elektronicznej. Co jednak zrobić z dokumentacją sporządzoną w postaci papierowej, a odwzorowaną cyfrowo? W jakich sytuacjach możliwe jest jej zniszczenie? Na ten temat przeczytasz w artykule pt. „Co zrobić z papierową dokumentacją po jej cyfrowym odwzorowaniu” (s. 3). Przepisy jednoznacznie określają, co powinno się znaleźć w opisie wizyty lekarskiej. Mimo to podczas kontroli dokumentacji medycznej prowadzonej przez różne instytucje często dochodzi do tych samych błędów. Z artykułu pt. „Obligatoryjne elementy opisu wizyty – czego nie może zabraknąć w dokumentacji medycznej” (s. 6) dowiesz się, jak uniknąć przykrych konsekwencji, a jednocześnie sprostać wymaganiom ustawodawcy i NFZ. Nieodzownym elementem przeprowadzenia przez lekarza badań i udzielania innych świadczeń zdrowotnych jest zgoda pacjenta – bez niej lekarz nie może podjąć jakichkolwiek działań. Jeśli pacjent nie jest pełnoletni, w grę wchodzą poważniejsze procedury. Żeby dowiedzieć się, o czym musisz pamiętać, przeczytaj tekst pt. „Leczenie małoletniego – kiedy uzyskać zgodę sądu opiekuńczego” (s. 17). Warto również zwrócić uwagę, że większość danych osobowych pacjentów przetwarzana jest w dokumentacji medycznej, a RODO przyznaje pacjentom wiele uprawnień, które umożliwiają kontrolę nad danymi. Z artykułu pt. „Jak przestrzegać praw pacjenta do ochrony danych wynikających z RODO” (s. 20) dowiesz się, z których praw pacjent może skorzystać. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 11 (45) Wrzesień 2019 r. »

Nr 10 (44) Sierpień 2019 r.

Nr 10 (44) Sierpień 2019 r

Ustawa o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wprowadziła rewolucyjne zmiany w zakresie uprawnień kontrolnych NFZ. Zmieniono kompetencje do przeprowadzania kontroli z dyrektorów oddziałów wojewódzkich na rzecz prezesa NFZ i korpusów kontrolerów. Jeśli NFZ w trakcie tzw. czynności sprawdzających stwierdzi, że nie przekazałeś do NFZ listy oczekujących, będzie miał możliwość potrącenia nienależnych środków finansowych, które Ci przekazał. Z artykułu pt. „Czy NFZ może Cię ukarać za nieprzekazanie listy oczekujących” (s. 9) dowiesz się, co się zmienia w zakresie weryfikacji realizacji obowiązków wynikających z umowy.NFZ wydał też szczegółowe regulacje, które mają zapewnić lepszą jakość realizacji zadań kontrolnych i poszczególnych etapów procesu kontroli. W artykule pt. „Jak będą przebiegać kontrole według nowych zasad – co określa zarządzenie prezesa NFZ” (s. 10) podpowiadamy, co jest istotne dla świadczeniodawców. Zarządzenie prezesa NFZ w sprawie dofinansowania zakupu oprogramowania dla świadczeniodawców określa warunki udzielania dotacji i rozliczania środków przeznaczonych na ten cel. W 2019 roku NFZ wyda na to ponad 21 mln zł. Oprogramowanie to będzie wykorzystywane do wystawiania e-ZLA lub elektronicznej dokumentacji medycznej. Jeśli kupiłeś takie oprogramowanie w tym lub w ubiegłym roku i masz kontrakt z NFZ, do 10 sierpnia możesz złożyć wniosek o dofinansowanie z NFZ. Z artykułu pt. „Jak uzyskać dofinansowanie z NFZ na zakup programu do e-dokumentacji” (s. 12) dowiesz się, ile środków możesz zyskać i co musi zawierać wniosek. Środowiskiem lekarskim wstrząsnął projekt nowelizacji Kodeksu karnego. Zgodnie z jego założeniami kluczowej modyfikacji ma ulec niezwykle istotny dla lekarzy przepis, a mianowicie ten dotyczący nieumyślnego spowodowania śmierci. Czy kontrowersyjne zmiany wejdą w życie? Tego dowiesz się z tekstu pt. „Zmiany dotyczące karania za błędy medyczne – ustawa trafiła do Trybunału Konstytucyjnego” (s. 17). »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 10 (44) Sierpień 2019 r. »

Nr 11 Specjalny

Nr 11 Specjalny

Oddajemy w Twoje ręce numer specjalny poświęcony najważniejszym kwestiom związanym z zarządzaniem elektroniczną dokumentacją medyczną i bezpieczeństwem danych przetwarzanych w systemach informatycznych. Nie pomijamy także istotnych spraw związanych z planowaniem tej inwestycji i podpowiadamy, jak się przygotować do zakupu oprogramowania do EDM. Biorąc pod uwagę wielkość kwot – do 2020 roku Unia Europejska przekaże Polsce blisko 13 mld zł na rozbudowę infrastruktury medycznej i telemedycynę – wszystkie inwestycje w informatyzację, np. platformy regionalne i platforma centralna P1 – powinny być ze sobą połączone. W związku z tym procesem przed placówkami medycznymi i lekarzami stoi wiele wyzwań, które ostatecznie doprowadzą do tego, że informatyzacja zwiększy efektywność systemu opieki i poprawi jakość świadczeń opieki zdrowotnej. W numerze znajdziesz wskazówki, jaki podpis stosować w dokumentacji medycznej, jak zadbać o bezpieczeństwo EDM, w jaki sposób i komu nadawać upoważnienia do przetwarzania danych w EDM. Ponadto podpowiadamy, jak zadbać o bezpieczeństwo danych osobowych pacjentów, w tym danych wrażliwych, którymi przecież są informacje o procesie leczenia. Niezwykle istotne w tym kontekście jest unijne rozporządzenie RODO, które wprowadziło wiele nowych regulacji, których musisz przestrzegać. Ponadto na końcu tego wydania znajdziesz wiele przydatnych checklist i wzorów dokumentów, które pomogą ci odpowiednio przygotować się do procesu cyfryzacji – zarówno w sensie prawnym, jak i technologicznym. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 11 Specjalny »

Nr 9 (43) Lipiec/Sierpień 2019 r.

Nr 9 (43) Lipiec/Sierpień 2019 r

Decyzja o przeprowadzeniu audytu dokumentacji medycznej zapada najczęściej po kontroli NFZ bądź wtedy, gdy otrzymałeś już karę finansową. Dotkliwość kary zadecyduje, jak szybko zdecydujesz się na kroki zapobiegawcze. Z pewnością w pierwszej kolejności spróbujesz na własną rękę zmotywować personel medyczny do zmiany sposobu prowadzenia dokumentacji. Niestety bardzo często te starania i prośby nie przynoszą skutków. Z artykułu pt. „Audyt dokumentacji medycznej – dlaczego go warto przeprowadzić” (s. 10) dowiesz się, jak zweryfikować poprawność prowadzenia dokumentacji medycznej i wyeliminować błędy.  Wskutek zmian w przepisach ustawy refundacyjnej, które weszły w życie 1 czerwca, NFZ zyskał dodatkowe uprawnienia w zakresie nakładania kar pieniężnych w związku z nienależycie udokumentowaną zasadnością refundacji leków. Dotyczy to świadczeniodawców, który mają kontrakt na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, i lekarzy udzielających porad komercyjnych, ordynujących leki na drukach recept refundowanych,  na podstawie nadanego upoważnienia. W artykule pt. „Od 1 czerwca NFZ może nakładać kary wskutek czynności weryfikacyjnych” (s. 14) przeczytasz m.in. o tym, co się zmieniło w zakresie kontroli ordynacji lekarskiej. Elektroniczne recepty to kluczowa e-usługa, której wdrożenie przewidziano w ramach informatyzacji ochrony zdrowia. Pacjent udaje się do lekarza, ten wystawia receptę lub paczkę recept, podpisuje ją profilem zaufanym lub podpisem elektronicznym, a następnie wysyła na Platformę P1. Wszystkie dane trafiają na tzw. technologiczną chmurę – serwery rządowego systemu „recepta” – stamtąd są dostępne dla NFZ i innych podmiotów. W artykule pt. „Jak zadbać o bezpieczeństwo e-recept i jakie dane pacjenta są wymagane” (s. 16) przybliżamy ci zasady wystawiania takich recept i podpowiadamy, jak dbać o właściwą ochronę danych osobowych pacjentów. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 9 (43) Lipiec/Sierpień 2019 r. »

Nr 8 (42) Lipiec 2019 r.

Nr 8 (42) Lipiec 2019 r

Ostatnio pojawia się wiele nieścisłości dotyczących podpisywania elektronicznej dokumentacji medycznej i dokumentów wytwarzanych elektronicznie. Warto podkreślić, że te dwa typy dokumentacji się różną i w odniesieniu do nich przepisy odmienne definiują wymogi. W artykule pt. „Co możesz zrobić, aby świadomie wykorzystywać podpis elektroniczny” (s. 10) podpowiadamy, jakiego podpisu zatem używać. Przypominamy też, że od 1 czerwca obowiązują przepisy rozszerzające katalog przesłanek nałożenia kary na lekarzy, lekarzy dentystów oraz świadczeniodawców realizujących kontrakty z NFZ za błędy przy wystawianiu recept refundowanych. Podwójne karanie za wystawiane recepty może skutecznie powstrzymać lekarzy przed wypisywaniem leków, co do których istnieją jakiekolwiek wątpliwości związane z refundacją. Jakich konsekwencji może się spodziewać lekarz? Szczegóły opisujemy w tekście pt. „Lekarz może być podwójnie ukarany za błąd na recepcie refundowanej” (s. 14). Niejednokrotnie zdarzają się sytuacje, w których wskutek błędu popełnionego przez laboratorium lekarz otrzymuje wyniki badań o bardzo podwyższonych wartościach, które nie wynikałyby ze stanu chorobowego z okresu przeprowadzania badań lub co do których zachodzi podejrzenie ich sfałszowania. Z artykułu pt. „Masz wątpliwości, czy wynik laboratoryjny jest poprawny – jak postąpić” (s. 16) dowiesz się, co możesz zrobić, aby zminimalizować ryzyko popełnienia błędu diagnostycznego. Pracownicy rejestracji muszą być odpowiednio przygotowani i przeszkoleni do wykonywania obowiązków i należytego rejestrowania pacjentów. Błędy w tym zakresie mogą skutkować odpowiedzialnością zarówno dla placówki jako administratora danych, jak i pracownika. W tekście pt. „Jak uniknąć najczęstszych błędów podczas przetwarzania danych w rejestracji” (s. 20) prezentujemy kilka ważnych zasad, dzięki którym usprawnisz pracę rejestratorek »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 8 (42) Lipiec 2019 r. »

Nr 7 (41) Czerwiec 2019 r.

Nr 7 (41) Czerwiec 2019 r.

Recepty w postaci papierowej mogą być wystawiane do końca tego roku. Z każdymmiesiącem rośnie liczba podmiotów, które już się zinformatyzowały w tym zakresie. Od1 stycznia 2020 r. e-recepty będą już obowiązkowe. W związku z tym Centrum SystemówInformacyjnych Ochrony Zdrowia prowadzi szeroko zakrojoną akcję informacyjnąi zachęca do wcześniejszego przygotowania się do zmian. Z artykułu pt. „Jakiekorzyści daje lekarzowi możliwość wystawiania e-recept” (s. 3) dowiesz się, co możeszzrobić już dziś, aby uniknąć pośpiechu. Od 1 czerwca zmieniają się zasady kontroli NFZ, a dokumentacja medyczna możestanowić jeden z zakresów prowadzonej przez NFZ kontroli udzielania świadczeńzdrowotnych finansowanych ze środków publicznych. Na co więc zwrócić uwagę, abynie narazić się na przykre konsekwencje? Podpowiadamy Ci w artykule pt. „Za jakiebłędy w dokumentacji medycznej NFZ najczęściej nakłada kary – poznaj przykłady”(s. 10). W jednej z przychodni udostępnianie i przekazanie dokumentacji medycznej osobomzainteresowanym było możliwe tylko po potwierdzeniu odbioru podpisem. Regulaminnie przewidywał wyjątków, co spowodowało rozliczne utrudnienia, do tego stopnia,że sprawą zainteresował się Rzecznik Praw Pacjenta. Co grozi za takie postępowanie?Dowiedz się więcej z artykułu pt. „Czy możesz uzależnić odbiór dokumentacji odpodpisu pacjenta” (s. 16). Od 4 maja w przypadku udostępnienia dokumentacji medycznej po raz pierwszy niemożesz pobierać za to opłat. Zasada ta obowiązuje, nawet gdy historia choroby leczeniapacjenta ma kilkadziesiąt lub kilkaset stron. W artykule pt. „Pierwszą kopię dokumentacjimedycznej udostępniasz bez opłaty – co się zmienia” (s. 17) przedstawiamyzmiany, które właśnie zaczęły obowiązywać. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 7 (41) Czerwiec 2019 r. »

Nr 10 Specjalny

Nr 10 Specjalny

Oddajemy w Twoje ręce numer specjalny poświęcony nowym zasadom kontroli Narodowego Funduszu Zdrowia, które zaczynają obowiązywać od 1 czerwca. Wtedy wejdzie w życie znowelizowana ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Resort zdrowia określa tę zmianę jako największą reformę kontroli NFZ od 15 lat. Nowe regulacje mają zwiększyć skuteczność NFZ w tym obszarze, którą będzie można porównać do skuteczności Krajowej Administracji Skarbowej. Co się zmienia? Warto podkreślić, że z ustawy usunięto przepis, iż kontrola NFZ może objąć dokumentację medyczną dotyczącą świadczeń opieki zdrowotnej. Czy to oznacza, że dokumentacja medyczna nie będzie już przedmiotem kontroli? Więcej na ten temat przeczytasz w artykule pt. „Dokumentacja medyczna – czy po 1 czerwca będzie przedmiotem kontroli NFZ” (s. 4). Kontrole będą koordynowane przez centralę NFZ, powstanie profesjonalny korpus kontrolerski, w którego skład wejdą jedynie te osoby, które zdadzą obligatoryjny egzamin dopuszczający do pracy na tym stanowisku. Jakie jeszcze warunki muszą spełnić? Wskazujemy je w tekście pt. „Korpus kontrolerski – jakie nowe uprawnienia zyskają kontrolerzy NFZ” (s. 6). Ważną zmianą jest wprowadzenie zasady zawiadomienia o zamiarze kontroli z 7-dniowym wyprzedzeniem. Dotychczas takie zawiadomienie mogłeś otrzymać nawet w dniu rozpoczęcia kontroli. Oczywiście i tutaj są wyjątki. Przedstawiamy je w artykule pt. „Zawiadomienie o kontroli NFZ – kiedy z wyprzedzeniem, a kiedy bez uprzedzenia” (s. 7). Nowością jest też możliwość kontroli zza biurka. W takiej sytuacji kontroler nie będzie musiał wykazać się upoważnieniem do przeprowadzenia kontroli, a czynności kontrolne będą mogły się odbywać w jednostkach organizacyjnych NFZ. Szczegóły tego rozwiązania poznasz z artykułu pt. „Kontrole zza biurka – jakie nowe uprawnienia od 1 czerwca zyskują kontrolerzy” (s. 14). Świadczeniodawcy otrzymali też nowy środek odwoławczy – mogą wnosić sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez prezesa NFZ czynności kontrolnych z naruszeniem przepisów. Kiedy można z niego skorzystać? O tym przeczytasz w tekście pt. „Sprzeciw – nowy środek odwoławczy wobec czynności prezesa NFZ” (s. 15). Jestem pewna, że wszystkie porady związane z nowymi zasadami prowadzenia kontroli przez NFZ pomogą Ci rozwiązać niejedną wątpliwość i ułatwią stosowanie tej wiedzy w praktyce. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 10 Specjalny »

Nr 6 (40) Maj 2019 r.

Nr 6 (40) Maj 2019 r.

Za miesiąc zaczną obowiązywać nowe procedury kontroli świadczeniodawców przez NFZ. Ma być prościej, szybciej i skuteczniej, a jednocześnie bez karania za naruszenia, które nie mają znaczącego charakteru. Czy centralizacja kontroli NFZ będzie temu sprzyjać? O tym, jaki wpływ mają te zmiany na uprawnienia NFZ w zakresie kontroli dokumentacji, przeczytasz w artykule pt. „Jak przebiegnie kontrola dokumentacji medycznej od 1 czerwca” (s. 12). Gdy pacjent za życia zażądał utrzymania w tajemnicy wszelkich informacji o leczeniu, uchylenie tego żądania może nastąpić tylko sądownie, na wniosek osoby bliskiej. Z artykułu pt. „Kto i kiedy może złożyć wniosek o uchylenie tajemnicy lekarskiej” (s. 17) dowiesz się, kiedy lekarz może być zwolniony z tajemnicy lekarskiej po najnowszych zmianach. E-skierowania to cyfrowe dokumenty pozwalające kierować pacjentów na ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne i badania diagnostyczne. Na razie są pilotażowo wdrażane w Warszawie i Polanicy-Zdroju. System ma być wdrożony w całym kraju 1 stycznia 2021 r. Z artykułu pt. „Jak przygotować placówkę do wdrożenia e-skierowania” (s. 11) dowiesz się, co zrobić przed tą datą. Zakres odpowiedzialności inspektora ochrony danych osobowych wyznacza wymiar jego zadań i sposób ich wykonywania. W artykule pt. „Jak określić zakres obowiązków IOD, biorąc pod uwagę, że placówka przetwarza dane wrażliwe” (s. 20) znajdziesz wskazówki dotyczące tego, jak kształtować odpowiedzialność IOD ze względu na formę zatrudnienia. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 6 (40) Maj 2019 r. »

Nr 5 (39) Kwiecień 2019 r.

Nr 5 (39) Kwiecień 2019 r.

Już 1 czerwca wchodzą w życie nowe regulacje dotyczące kontroli NFZ. Nowelizacja o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych umożliwi prowadzenie efektywniejszych kontroli realizacji umów. Kontrole będą również scentralizowane, ponieważ kompetencje w tym zakresie przejmuje prezes funduszu. Więcej na temat najnowszych zmian dowiesz się z artykułu pt. „Umowy z NFZ – poznaj zmiany, które sprawią, że kontrole będą skuteczniejsze” (s. 10). Od początku roku stopniowo wchodzą do obiegu e-recepty. Dzięki informatyzacji system dystrybucji leków będzie się uszczelniał, stanie się bezpieczniejszy dla pacjentów i bardziej efektywny ekonomicznie. W artykule pt. „Wystawianie e-recept coraz bliżej – sprawdź, jak się włączyć do systemu P1” (s. 12) podpowiadamy, jak w pełni możesz korzystać z efektów informatyzacji. Prowadzenie dokumentacji medycznej zgodnie z przepisami zakłada m.in., że będzie ona czytelna i spełni swoją funkcję, którą jest udokumentowanie stanu pacjenta i przebiegu jego leczenia. W dobie cyfryzacji ochrony zdrowia czytelność musi być rozumiana jako coś więcej niż odpowiednie i wyraźne pismo lekarza. Z artykułu pt. „Jak używać skrótów w dokumentacji medycznej, aby wpisy były zawsze zrozumiałe” (s. 16) dowiesz się, co jest w tym zakresie dopuszczalne, a co kategorycznie zakazane. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 5 (39) Kwiecień 2019 r. »

Nr 4 (38) Marzec 2019 r.

Nr 4 (38) Marzec 2019 r.

Nowelizacja ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty zmieniła przepisy dotyczące obowiązku zachowania w tajemnicy informacji związanych z pacjentem po jego śmierci przez osoby wykonujące zawód medyczny. Stanowi ona, że pacjent za życia będzie mógł wyrazić sprzeciw wobec dostępu bliskich do informacji medycznej o nim po jego śmierci. O szczegółach tego nowego rozwiązania przeczytasz w artykule pt. „Tajemnica medyczna wiąże lekarza także po śmierci pacjenta” (s. 13). Prawo do informacji o stanie zdrowia pacjenta lub do dokumentacji medycznej ma przedstawiciel ustawowy pacjenta. W odniesieniu do tego tematu pojawiła się jednak wątpliwość, czy prawo to obejmuje również kuratora osoby częściowo ubezwłasnowolnionej, który wspiera osobę starszą w codziennych czynnościach. Odpowiedź na to pytanie znajdziesz w artykule pt. „Czy kurator może uzyskać dokumentację medyczną osoby ubezwłasnowolnionej” (s. 15). Placówka medyczna ma obowiązek przechowywania dokumentacji medycznej przez określony czas. Jak zatem potraktować żądanie pacjenta o usunięcie dokumentacji medycznej, zwłaszcza gdy powołuje się na RODO? Te wątpliwości rozwiewamy w artykule pt. „Czy pacjent może żądać usunięcia dokumentacji medycznej na podstawie RODO” (s. 18). Pamiętaj, że obowiązujące przepisy dają pacjentowi prawo do zapisania się do lekarza przez telefon. Podczas rejestracji w ten sposób nie możesz pytać pacjenta o szczegóły choroby. Co jeszcze nie jest dopuszczalne? Więcej informacji na ten temat znajdziesz w artykule pt. „Jak, zgodnie z RODO, rejestrować pacjenta przez telefon” »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 4 (38) Marzec 2019 r. »

Nr 9 Specjalny

Nr 9 Specjalny

Ostatnio otrzymujemy wiele pytań związanych z cyfryzacją ochrony zdrowia. Dlatego oddajemy w Twoje ręce numer specjalny poświęcony zagadnieniom e-recept, e-zwolnień, Internetowego Konta Pacjenta i e-dokumentacji. W ostatnich miesiącach ubiegłego roku rozpoczął się pilotaż e-skierowań. Skierowanie, po receptach, to kolejny dokument, który ma docelowo przybrać postać elektroniczną i przyczynić się do usprawnienia funkcjonowania ochrony zdrowia. Ważne daty dla placówek medycznych i gabinetów lekarskich, o których powinieneś pamiętać, to: październik 2018 roku – czerwiec 2019 roku – pilotaż e-skierowań; 31 grudnia 2019 r. – obowiązek podłączenia usługodawców do systemu teleinformatycznego Platforma P1; lipiec 2019 roku – grudzień 2020 roku – wdrożenie e-skierowań w Polsce; 1 stycznia 2021 r. – obowiązek wystawiania skierowań w wersji elektronicznej. Dodatkowo wraz z nowym rokiem uchylono zapis o konieczności prowadzenia historii choroby (szpital) lub historii zdrowia i choroby (jednostki ambulatoryjne) w postaci elektronicznej. Analizujemy więc, co się zmieniło w zakresie obowiązków związanych z e-dokumentacją. Prowadzenie elektronicznej dokumentacji medycznej ma wiele zalet, ale popełnienie błędu przy jej sporządzaniu często niesie za sobą konsekwencje dla wystawiającego. Może się zdarzyć, że lekarz siada do komputera i nie sprawdza, jako kto wystawia e-dokumentację i za pomocą zapisanego uprzednio zapamiętanego przez program hasła do konta opatruje wystawioną dokumentację podpisem innego lekarza. Jak tego uniknąć? W tym wydaniu znajdziesz wiele ciekawych porad, które pomogą Ci dostosować placówkę medyczną i gabinet lekarski do zmian i wyzwań technologicznych związanych z cyfryzacją. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 9 Specjalny »

Nr 3 (37) Luty/Marzec 2019 r.

Nr 3 (37) Luty/Marzec 2019 r.

Jednym z koniecznych elementów skierowania na fizjoterapię do niedawna było wskazanie zabiegów, wraz z określeniem okolicy ciała, ewentualnej strony, i ich liczby w cyklu. Praktyka w tym zakresie była różna i zdarzało się, że braki w skierowaniu były przeszkodą w rozpoczęciu zabiegów. To jednak się zmieni, bo fizjoterapeuci od nowego roku zyskali nowe kompetencje i mogą już samodzielnie zlecać zabiegi. Od tej pory skierowania nie będą już zawierały wskazania konkretnych zabiegów. A co jeśli takie mimo to się w nich znajdą? Przeczytasz o tym w artykule pt. „Skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne – co się zmieniło od 1 stycznia 2019 r.” (s. 6). E-ZLA określa czas zwolnienia z pracy. Nikt nie ma wątpliwości, że może obejmować swoją datą dzień rozpoczęcia przez lekarza postępowania diagnostyczno-leczniczego. Jednak coraz częściej pojawiają się pytania, jak wystawiać zwolnienia z datą wsteczną. W artykule pt. „Zwolnienie lekarskie z datą wsteczną – czy lekarz może je wystawić” (s. 13) podpowiadamy, jak lekarz powinien to zrobić, biorąc pod uwagę, co sprawdzi ZUS. Wprowadzenie e-skierowań ma przyczynić się m.in. do eliminowania przypadków wielokrotnego zapisywania się do kolejek oczekujących w niezależnych placówkach medycznych. Z artykułu pt. „E-skierowania – w jaki sposób uszczelnią system kolejek” (s. 14) dowiesz się, jakie jeszcze korzyści przyniesie usprawnienie obiegu informacji między poszczególnymi uczestnikami systemu ochrony zdrowia. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 3 (37) Luty/Marzec 2019 r. »

Nr 2 (36) Luty 2019 r.

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 2 (36) Luty 2019 r. »

Nr 1 (35) Styczeń 2019 r.

Nr 1 (35) Styczeń 2019 r.

Żeby upoważnić asystenta medycznego do wystawiania zaświadczeń lekarskich, musisz mieć profil informacyjny na platformie ZUS. Konto na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS można założyć w bardzo prosty sposób, bez wychodzenia z domu, zaś samo zakładanie profilu jest dwuetapowe. Z artykułu pt. „Jak założyć profil PUE ZUS, aby wystawiać e-ZLA i upoważnić do tego asystentów medycznych” (s. 3) dowiesz się, jak przebiega tam procedura. Planowana nowelizacja ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zakłada, że dyrektorzy oddziałów NFZ utracą dotychczasowe kompetencje i kontrole będzie prowadził prezes NFZ za pośrednictwem upoważnionych kontrolerów. Kontrolerzy będą tworzyć tzw. korpus kontrolerski. To scentralizowanie ma służyć również temu, aby wszystkie kontrole odbywały się na takich samych zasadach. Z artykułu pt. „Co się zmieni w procedurze kontroli NFZ w 2019 roku” (s. 10) dowiesz się, co się zmieni.   Przepisy prawa medycznego nie posługują się pojęciem partner życiowy i konkubent. Ustawa o izbach lekarskich mówi o osobie pozostającej we wspólnym pożyciu, niemniej jej nie definiuje. Natomiast ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta precyzuje jedynie, że osoba pozostająca z pacjentem we wspólnym pożyciu wchodzi w krąg osób bliskich. A zatem wszystkie uprawnienia przysługujące osobom bliskim dla pacjenta, dotyczące informacji o stanie jego zdrowia lub prawa dostępu do dokumentacji medycznej, dotyczą również osoby żyjącej w związku nieformalnym. Ale jak ustalić czy osoba podająca się za partnera pacjenta pozostaje z nim w stałym pożyciu? Szczegółów dowiesz się z artykułu pt. „Czy możesz udostępnić dokumentację i informacje o stanie zdrowia partnerowi pacjenta” (s. 14). »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 1 (35) Styczeń 2019 r. »

Nr 8 Specjalny

Nr 8 Specjalny

Ostatnio otrzymujemy wiele pytań związanych z obowiązkowym wprowadzeniem zwolnień elektronicznych od 1 grudnia 2018 r. Dlatego oddajemy w Twoje ręce numer specjalny poświęcony tym zagadnieniom - od kwestii wystawiania e-zwolnień, upoważnień dla asystentów medycznych, obsługi Platformy Usług Elektronicznych ZUS po problematykę kontroli zaświadczeń lekarskich. Mimo, że ZUS przeprowadził kilkadziesiąt tysięcy szkoleń dla lekarzy i placówek medycznych z zasad wystawiania e-zwolnień, a lekarze wystawili ich już kilka milionów, wciąż pojawiają się pytania i wątpliwości. Jednym z nich jest problem z papierową postacią zaświadczeń lekarskich, które jeszcze nie całkiem znikną. Ustawodawca przewidział bowiem sytuacje, w których zastosowanie znajdą wydruki zwolnień. Jednak w każdym przypadku wydruk będzie musiał być poprzedzony dopełnieniem obowiązków w systemie PUE-ZUS.  Wystawienie zwolnienia na formularzu papierowym będzie możliwe przede wszystkim w sytuacjach, gdy nie masz: dostępu do Internetu, możliwości podpisania zaświadczenia lekarskiego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia i integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez ZUS. W praktyce będą to przypadki, w których nastąpiła niespodziewana awaria Twojego sprzętu – czy to komputera, na którym korzystasz z systemu teleinformatycznego ZUS, czy sprzętu, dzięki któremu możliwy jest dostęp do Internetu. Z tego trybu możesz także skorzystać podczas wizyty domowej u pacjenta. W tym wydaniu znajdziesz także wiele ciekawych porad, które pomogą Ci dostosować się do tej ważnej zmiany. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 8 Specjalny »

Nr 14 (34) Grudzień 2018 r.

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 14 (34) Grudzień 2018 r. »

Nr 13 (33) Listopad 2018 r.

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 13 (33) Listopad 2018 r. »

Nr 12 (32) Październik/Listopad 2018 r.

Nr 12 (32) Październik/Listopad 2018 r.

Od 1 grudnia 2018 r. będziesz mieć obowiązek wystawiania wyłącznie zwolnień elektronicznych. Zaświadczenie lekarskie e-ZLA po wypisaniu i podpisaniu z wykorzystaniem certyfikatu z ZUS, bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego certyfikatem kwalifikowanym lub profilu zaufanego ePUAP, przekażesz elektronicznie do ZUS. W artykule pt. „Czy możesz upoważnić inną osobę do wystawiania e-zwolnień” (s. 13) podpowiadamy, jak będzie wyglądać ta kwestia, zwłaszcza w sytuacji, gdy powstają przepisy przewidujące taką możliwość w odniesieniu do asystentów medycznych, którzy mają wesprzeć lekarzy w tym biurokratycznym obowiązku. Ministerstwo Zdrowia pracuje też nad kolejnym etapem cyfryzacji w systemie ochrony zdrowia. Tym razem chodzi o e-skierowania. Projekt nowelizacji przepisów wprowadzający skierowania w postaci elektronicznej trafił do konsultacji, a już na czwarty kwartał 2018 r. planuje się pilotaż programu. W artykule pt. „E-skierowania – dowiedz się, jak przebiegnie kolejny etap wdrażania e-dokumentacji” (s. 14) przyglądamy się temu, jak po nowelizacji będzie wyglądało wystawianie i realizacja skierowań oraz prowadzenie kolejek oczekujących.  Odkąd weszło w życie RODO, pojawiło się wiele wątpliwości dotyczących interpretacji przepisów z zakresu przekazywania informacji na temat pacjentów osobom najbliższym. W artykule pt. „Sytuacje losowe z udziałem małoletnich – jakie informacje możesz przekazać rodzicom” (s. 20) sprawdzisz, co powinieneś zrobić, gdy istnieje pilna potrzeba przekazania informacji o stanie zdrowia pacjenta osobie trzeciej, a nie ma faktycznej możliwości uzyskania na to zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 12 (32) Październik/Listopad 2018 r. »

Nr 7 Specjalny

Numer 7 Specjalny

Oddajemy Ci numer specjalny poświęcony prowadzeniu dokumentacji medycznej, zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. Dobrze uzupełniania kartoteka pacjentów to silny oręż do obrony lekarza, pielęgniarki i całego podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Zwiększanie świadomości lekarzy i zwracanie ich uwagi na jakość oraz zawartość wpisów znajdujących się w dokumentacji medycznej jest więc ważnym zadaniem menedżera. A przecież często zdarza się że lekarze nie opisują rzetelne wszystkich czynności terapeutycznych lub prowadzą dokumentację medyczną nieczytelnie. Zadanie więc nie jest łatwe. O tym, jak się z niego wywiązać, przeczytasz w artykule pt. "Jak zwiększać jakość wpisów w dokumentacji medycznej" (s. 3). Wierzysz, że sytuację może zmienić system do prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej. Jednym z podstawowych kryteriów jego oceny pod kątem przydatności w placówce medycznej powinna być kwestia wsparcia odpowiedzialnej pracy personelu medycznego. Ale wdrożenie programu do obsługi elektronicznej dokumentacji medycznej to poważna inwestycja, zwłaszcza jeśli chcesz w pełni cieszyć się z jego zalet, oszczędzić czas lekarzy i personelu pomocniczego, a także zminimalizować pomyłki przy prowadzeniu e-dokumentacji. W artykule pt. "Co zmieni w twojej placówce wdrożenie e-dokumentacji" (s. 10) podpowiadamy, jak to zrobić. Przejście na prowadzenie e-dokumentacji rodzi też pytanie o kwestię ewentualnego cyfrowego odwzorowania dokumentacji papierowej i umieszczenia jej w takiej postaci w systemie informatycznym. W artykule pt. "Czy masz obowiązek cyfryzacji papierowej dokumentacji" (s. 14) znajdziesz wskazówki dotyczące tego, czy musisz skanować całą dotychczasową dokumentację i jakie rozwiązania dopuszczają przepisy. Ponadto w tym wydaniu znajdziesz praktyczne checklisty, które pomogą Ci sprawdzisz, jak wywiązujesz się z obowiązku prowadzenia dokumentacji medycznej.  »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 7 Specjalny »

Nr 11 (31) Październik 2018 r.

Nr 11 (31) Październik 2018 r.

Do końca listopada 2018 roku przesunięto graniczny termin obligatoryjnego wdrożenia elektronicznych zaświadczeń lekarskich (e-ZLA). Obecnie jesteśmy w okresie przejściowym, tzn. można wystawiać zaświadczenia lekarskie zarówno w formie papierowej i elektronicznej. Żeby wystawiać e-ZLA, musisz utworzyć profil informacyjny za pomocą systemu udostępnionego przez ZUS. W artykule pt. „Elektroniczne zwolnienia lekarskie – jak się przygotować do obowiązkowej daty ich wdrożenia” (s. 9) podpowiadamy, jak się przygotować do tej zmiany. Technologia cyfrowego długopisu jest w stanie usprawnić i przyspieszyć organizację pracy lekarzy i innego personelu w placówkach ochrony zdrowia. Osoba czekająca na zabieg, wypełniając dokumenty papierowe, tworzy jednocześnie ich cyfrową wersję. Z artykułu pt. „Które dokumenty pacjent może wypełniać cyfrowym długopisem” (s. 11) dowiesz się, jak tworzyć pełną informację o pacjencie bez konieczności przepisywania czy skanowania ankiet medycznych. Korzystanie z poczty elektronicznej kojarzy się ze zwiększonym ryzykiem ujawnienia danych osobom niepowołanym na skutek wykradzenia danych czy pomyłki w adresie e-mail. Dlatego musisz szczególnie zadbać o bezpieczeństwo, poufność i integralność danych swoich pacjentów. W artykule pt. „Wysyłasz kopie dokumentacji e-mailem – jak ją zabezpieczyć, aby nie dostała się w niepowołane ręce” (s. 17) zamieszczamy wskazówki, jak zorganizować proces szyfrowania przekazywanych dokumentów i weryfikacji tożsamości osoby ubiegającej się o udostępnienie jej dokumentacji. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 11 (31) Październik 2018 r. »

Nr 10 (30) Wrzesień 2018 r.

Nr 10 (30) Wrzesień 2018 r.

Obowiązujące przepisy nie pozwalają na sprostowanie e-zaświadczenia przez jego edycję i zastąpienie pierwotnych wpisów nową, poprawną treścią. Gdy doszło do wskazania w formularzu e-ZLA nieprawidłowych danych, konieczne jest anulowanie całego dokumentu i wystawienie nowego, poprawnego e-zwolnienia. Szczegółowe wskazówki dotyczące tej procedury znajdziesz w artykule pt. „Błąd w e-ZLA – jak go poprawić” (s. 13). Przepisy przewidujące możliwość wystawiania e-recept istnieją w prawie farmaceutycznym już od grudnia 2015 roku, jednak do tej pory były martwe. W najbliższym czasie ma się to jednak zmienić, a to za sprawą zmian przyjętych w ustawie z 1 marca 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzeniem e-recepty. Założeniem docelowym jest, aby w przyszłości recepty były wystawiane wyłącznie w postaci elektronicznej. Szczegóły tego rozwiązania przedstawiamy w artykule pt. „E-recepty - czym są i czym różnią się od tradycyjnych recept” (s. 14) Placówki medyczne często ujawniają dane pacjentów w obecności osób trzecich, np. przez niewłaściwie zorganizowaną pracę w rejestracji. Jest to jeden w przykładów naruszeń ochrony danych osobowych, w tym RODO. Inne niedopuszczalne zachowania towywieszanie list z danymi pacjentów na drzwiach gabinetów, wywoływanie na wizytę po nazwisku czy kopiowanie dowodów osobistych Z artykułu pt. „Jak przestrzegać prawa pacjenta do intymności w świetle RODO” (s. 18) dowiesz się, jak nie dopuścić do takich sytuacji i tym samym nie naruszać przepisów, za których nieprzestrzeganie grożą surowe kary. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 10 (30) Wrzesień 2018 r. »

Nr 9 (29) Sierpień 2018 r.

Nr 9 (29) Sierpień 2018 r.

Przepisy przewidują kilka wyjątków dotyczących okresów przechowywania dokumentacji medycznej. W artykule pt. „Jak długo przechowywać poszczególne rodzaje dokumentacji medycznej” (s. 3) podpowiadamy, jakich terminów musisz przestrzegać do przechowywania np. zdjęć rentgenowskich czy dokumentacji monitorującej losy krwi. Prawidłowe prowadzenie dokumentacji medycznej jest jednym z podstawowych obowiązków lekarzy. Jednak co zrobić, gdy w dokumentacji znajdzie się błąd? Z artykułu pt. „Dostrzegłeś błąd w dokumentacji medycznej – według jakiej procedury go poprawić” (s. 5) dowiesz się, jak zgodnie z przepisami poprawić tę nieprawidłowość. Trzeba pamiętać, że prawidłowo prowadzona dokumentacja medyczna jest cennym dowodem w przypadku ewentualnych procesów sądowych. Gromadzenie informacji o zakażeniach szpitalnych i czynnikach alarmowych w postaci rejestru to jeden z obowiązków zarządzających szpitalami. Szczegółowe wymagania dotyczące prowadzenia tego dokumentu znajdziesz w artykule pt. „Rejestr zakażeń – jak go bezbłędnie prowadzić” (s. 9). Pamiętaj, że prowadzenie takiego rejestru ułatwia sprawowanie nadzoru epidemiologicznego. Wejście w życie RODO otwiera pacjentom nową ścieżkę uzyskiwania dostępu do dokumentacji medycznej - bezpłatnie w przypadku pierwszego udostępniania. Z artykułu pt. „RODO: nieodpłatne udostępnienie dokumentacji – jak się z tego wywiązać” (s. 19) dowiesz się, co powinien zawierać wniosek pacjenta, aby mieć pewność, że jego podstawą jest realizacja uprawnień wynikających z rozporządzenia unijnego. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 9 (29) Sierpień 2018 r. »

Nr 6 Specjalny

Nr 6 Specjalny

Oddajemy w Twoje ręce numer specjalny poświęcony prawom pacjenta, które obejmują m.in. prawo do otrzymania świadczeń zdrowotnych, do poszanowania życia prywatnego, do informacji o stanie zdrowia itd. Należy pamiętać, że nieprzestrzeganie praw pacjenta odnośnie otrzymania świadczeń zdrowotnych może powodować nałożenie na lekarza kary grzywny. Więcej o konsekwencjach braku realizacji tego podstawowego prawa pacjenta przeczytasz w artykule pt. „Prawo do świadczeń zdrowotnych – kto wyznacza standardy postępowania i ocenia ich stosowanie” (s. 3). Wiedza na temat podstawowych praw pacjenta jest niezbędna do bezpiecznego prowadzenia działalności i wykonywania zawodu, a także uniknięcia przykrych konsekwencji. Znaczący popyt na realizację świadczeń zdrowotnych może powodować powstawanie kolejek. Warto wiedzieć, że również w sytuacji oczekiwania na świadczenie pacjent ma swoje prawa. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule pt. „Listy oczekujących – jakie prawa w tym zakresie ma pacjent” (s. 5). Podmioty wykonujące działalność leczniczą, które zawarły umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, mają obowiązek prowadzenia kolejki oczekujących na udzielenie świadczenia. Sprawdź, jakie masz obowiązki wobec pacjentów i NFZ w tym zakresie. W stanach zagrożenia zdrowia i życia prawodawca zdejmuje z placówek medycznych wszelkie ograniczenia formalne związane z możliwością udzielenia pacjentowi świadczenia zdrowotnego. Z artykułu pt. „Świadczenie nagłe – kiedy musisz podjąć natychmiastowe czynności medyczne” (s. 7), dowiesz się, jakie masz obowiązki w tym zakresie i jak rozliczać te świadczenia. Jeśli nie zagwarantujesz pacjentowi właściwych, określonych w przepisach warunków udzielania świadczeń, możesz stać się adresatem roszczenia z jego strony. O tym, jak ustrzec się przed roszczeniami przeczytasz w artykule pt. „Jak zapewnić pacjentowi należyte warunki świadczeń medycznych” (s. 8). Upewnij się, jak nie łamać tego prawa pacjenta. W szczególnych sytuacjach możesz ograniczyć korzystanie przez pacjenta z prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, jeśli znajduje się w placówce medycznej. O tym, kiedy jest to dozwolone piszemy w artykule pt. „Jak respektować prawo pacjenta do poszanowania życia prywatnego” (s. 13). Sprawdź, w jakich sytuacjach można ograniczyć uprawnienia pacjenta do kontaktu osobistego, telefonicznego lub korespondencyjnego z innymi osobami i prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 6 Specjalny »

Nr 8 (28) Lipiec 2018 r.

Nr 8 (28) Lipiec 2018 r.

Zasady prowadzenia dokumentacji medycznej w szpitalach jednodniowych z reguły nie różnią się od tych obowiązujących w pełnej hospitalizacji, mimo, że zakres opieki sprawowanej nad pacjentem jest znacznie mniejszy, a wypis następuje jeszcze tego samego dnia, co zabieg. Z artykułu pt. „Pacjent trafia do szpitala jednodniowego – jaką dokumentację musisz prowadzić” (s. 6) dowiesz się, w jakim zakresie zawężono zakres tej dokumentacji i kiedy nie musisz wypełniać wszystkich kart medycznych.  Placówki medyczne mogą ustalać opłatę za udostępnienie dokumentacji medycznej pacjentowi, ale te kwestie wciąż przysparzają wielu problemów. Maksymalną wysokość opłaty określają przepisy ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, które uwzględniają wskaźniki przeciętnego wynagrodzenia według GUS. Są jednak sytuacje, gdy pobieranie takiej opłaty nie jest dopuszczalne. W artykule pt. „Czy masz prawo doliczyć koszt usługi do opłat za udostępnianie dokumentacji medycznej” (s. 10) podpowiadamy, jak praktyce stosować te przepisy, aby nie naruszać praw pacjentów.  Od 25 maja w związku z wejściem w życie RODO podmioty przetwarzające dane dotyczące zdrowia (m.in. podmioty lecznicze prowadzące szpitale, przychodnie i indywidualne praktyki lekarskie oraz pielęgniarskie) mają nowy obowiązek, tj. muszą wdrożyć i prowadzić rejestr czynności przetwarzania danych osobowych. W artykule pt. „Rejestr czynności przetwarzania – co w nim zawrzeć zgodnie z RODO” (s. 19) wskazujemy, co powinno się w nim znaleźć i jaką formę powinien mieć. Zamieszczamy również wzór tego dokumentu i listę kontrolną, która pomoże Ci sprawdzić, czy uwzględniłeś w nim wszystkie niezbędne elementy.  »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 8 (28) Lipiec 2018 r. »

Nr 7 (27) Czerwiec 2018 r.

Nr 7 (27) Czerwiec 2018 r.

Prowadząc listę pacjentów oczekujących na udzielenie świadczenia opieki zdrowotnej, masz obowiązek umieszczać na niej pacjentów według kolejności zgłoszeń. Musisz jednak uwzględnić stan ich zdrowia, a więc sprawdzić, czy jest to przypadek „pilny” czy „stabilny”. W artykule pt. „Prowadzenie list oczekujących - w jakiej kolejności wpisywać pilne przypadki” (s. 3) podpowiadamy, jakie jeszcze kryteria trzeba brać pod uwagę, prowadząc tę dokumentację dla NFZ. Jeden z naszych czytelników zwrócił uwagę, że pacjent upoważnił do uzyskania informacji o jego stanie zdrowia i dokumentacji medycznej osobę, która jest konfliktowa, publicznie oświadcza, że jej sposobem na załatwianie spraw jest pisanie skarg. W artykule pt. „Czy możesz odmówić dostępu do dokumentacji medycznej osobie konfliktowej” (s. 16) podpowiadamy, czy w takiej sytuacji wolno - mimo upoważnienia - odmówić udzielenia informacji dotyczących zdrowia pacjenta i udostępnienia dokumentacji? Kolejną istotną kwestią jest fakt, że unijne rozporządzenie o ochronie danych osobowych (RODO) zrównuje zgodę na podjęcie czynności medycznych ze zgodą na przetwarzanie danych osobowych, a przepisy, które obowiązywały do 25 maja 2018 r., zobowiązywały podmioty lecznicze do pozyskiwania od pacjentów zgody na przetwarzanie ich danych osobowych. Z artykułu pt. „Zgody na przetwarzanie danych osobowych - czy w świetle RODO trzeba je uzyskiwać od pacjentów” (s. 19) dowiesz się, czy po tym terminie będziesz musiał uzyskiwać od pacjenta zgody na przetwarzanie jego danych osobowych w związku z leczeniem i jak się dostosować do nowych przepisów w tym zakresie. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 7 (27) Czerwiec 2018 r. »

Nr 6 (26) Maj 2018 r.

Nr 6 (26) Maj 2018 r.

Dokumentacja medyczna często bywa niespójna i niejednolita. Problemem może być np. charakter pisma lekarza w dokumentacji papierowej, nieczytelna pieczątka czy wadliwie wpisana data. Dobrym rozwiązaniem wydaje się wprowadzenie szablonów dokumentacji medycznej. W artykule pt. „Jakie szablony dokumentacji medycznej stworzyć i przed czym Cię zabezpieczą” (s. 4) podpowiadamy, czym się kierować, opracowując takie wzory i jakie jeszcze korzyści Ci przyniesie ich stosowanie. Jednocześnie przypominamy, że udzielanie informacji przez telefon nie jest nigdzie zakazane, jednak może prowadzić do wielu komplikacji. Podmioty lecznicze podchodzą do tego zagadnienia ostrożnie. Z artykułu pt. „Do placówki dzwoni osoba bliska pacjenta – czy możesz jej udzielić informacji przez telefon” (s. 9) dowiesz się, jakie dobre praktyki dotyczące weryfikacji rozmówcy już wypracowano i dlaczego warto z nich skorzystać. Ponadto oczywiste jest, że pacjent w czasie leczenia wielokrotnie styka się z rejestratorką. Często to ona jest źródłem informacji dla pacjenta. Stąd rodzi się pytanie, jakie informacje może przekazać pacjentowi, a tym samym, jakie ma uprawnienia, zwłaszcza w kontekście dokumentacji medycznej i zawartych w niej danych? Na te pytania odpowiadamy w artykule pt. „Jakie są uprawnienia rejestratorki w zakresie informowania o wynikach badań” (s. 12). Z jego lektury dowiesz się także, kiedy rejestratorka musi odbierać zgodę na przetwarzanie danych zgodnie z RODO, a kiedy nie jest to konieczne. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 6 (26) Maj 2018 r. »

Nr 5 Specjalny

Nr 5 Specjalny

Oddajemy w Twoje ręce numer specjalny poświęcony nowym zasadom przetwarzania danych osobowych pacjentów, zgodnie z najnowszymi zmianami, jakie wprowadza unijne ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO). Wchodzi ono w życie 25 maja 2018 r. Oznacza to, że każdy pomiot, placówka medyczna, gabinet lekarski, muszą się dostosować do nowych wymogów, a jednym z nich jest realizacja obowiązku informacyjnego względem osób, których dane są przetwarzane. Polega on m.in. na tym, że pacjent musi uzyskać klarowną informację, czy podanie danych jest obowiązkowe czy dobrowolne, a język, jakim napisany jest formularz zgody, musi być zrozumiały. Z artykułu pt. „Jak zagwarantować spełnienie rozszerzonego obowiązku informacyjnego” (s. 3) dowiesz się, jak przygotować dokumentację, która pomoże Ci wywiązać się z tego obowiązku.    Oprócz tego podpowiadamy, w jakich jeszcze obszarach działalności musisz wdrożyć przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych. Niezależnie od tego, czy podejmiesz decyzję o wdrażaniu ogólnego rozporządzenia o ochronie danych samodzielnie, czy z pomocą zewnętrznego doradcy, musisz stworzyć odpowiednią strukturę projektową. O tym, co jeszcze jest niezbędne, dowiesz się z artykułu pt. „Jak wdrożyć RODO w placówce medycznej – praktyczne wskazówki” (s. 4).   Warto wskazać też na nowe prawo pacjenta - prawo do bycia zapomnianym. Nie będzie ono jednak miało zastosowania wobec wszystkich jego danych. Prawo to powinieneś zrealizować m.in. wtedy, gdy dane nie są już niezbędne do realizacji celu, w jakim je zebrano lub są przetwarzane. Więcej na temat sytuacji, w których musisz przestrzegać prawa pacjenta do bycia zapomnianym przedstawiamy w artykule pt. „Prawo pacjenta do bycia zapomnianym - kiedy musisz go przestrzegać” (s. 11).    Ponadto w tym wydaniu znajdziesz praktyczne wzory dokumentów i checklisty, które pomogą Ci przygotować się do zmian związanych z RODO. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 5 Specjalny »

Nr 5 (25) Kwiecień/Maj 2018 r.

Nr 5 (25) Kwiecień/Maj 2018 r.

Od 2020 roku wszyscy lekarze będą obowiązkowo wystawiać e-recepty, a pacjenci nie zawsze będą musieli iść po receptę do przychodni - lekarze będą mogli ją wystawić zdalnie – po konsultacji telemedycznej. Zmiany, które przybliżą nas w kierunku telemedycyny, poprzedzi pilotaż w dwóch polskich miastach - Siedlcach i Skierniewicach. Z artykułu pt. „Lekarz wystawi e-receptę po zbadaniu pacjenta przez Internet – sprawdź, co się zmieni” (s. 13) dowiesz się, jak informatyzacja procesu wystawiania recept wpłynie na funkcjonowanie Twojego gabinetu/placówki i prowadzenie działalności leczniczej czy praktyki lekarskiej. Przedstawianie nieprawdziwych danych w sprawozdawczości do NFZ, zwłaszcza świadome i podyktowane chęcią zysku, wydaje się dla większości świadczeniodawców czymś niewyobrażalnym. Jednak jak pokazują – na szczęcie nieliczne – przykłady z praktyki, zdarzają się takie osoby, które kierowane chęcią łatwego zysku decydują się na taki nielegalny proceder. Z artykułu pt. „Jak NFZ może karać za wyłudzenia i fałszowanie dokumentacji medycznej” (s. 16) dowiesz się, co grozi świadczeniodawcy, który dopuszcza się takich bezprawnych działań. Niestety zdarzają się sytuacje, że pomyłki lekarzy powodują opóźnienie w dalszym leczeniu pacjentów. Trudno wskazać przyczyny, które prowadzą do takich zdarzeń. Zapewne niektóre z nich wiążą się z natłokiem pracy, presją czasu i otoczenia, zmęczeniem personelu medycznego. Do tego typu zdarzeń mogą też prowadzić przyczyny niezależne od personelu medycznego. Z artykułu pt. „Pacjentowi naświetlono zdrową część ciała – jakie konsekwencje grożą lekarzowi” (s. 18) dowiesz się, jaką odpowiedzialność karną, cywilną i dyscyplinarną może ponieść lekarz, gdy doszło do zaniedbania podczas leczenia i uzupełniania dokumentacji medycznej. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 5 (25) Kwiecień/Maj 2018 r. »

Nr 4 (24) Kwiecień 2018 r.

Nr 4 (24) Kwiecień 2018 r.

Obok błędów, które mogą się zdarzyć w wypełnianiu dokumentacji medycznej, mamy do czynienia ze świadomym i celowym wpisywaniem nieprawdy, czyli z fałszowaniem dokumentacji. Może to być np. próba wyłudzenia i poświadczenia nieprawdy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, np. od NFZ, czy podrabianie dokumentacji medycznej przez tworzenie wpisów niewykonanych badań sugerujących istnienie choroby bądź jej brak. Z artykułu pt. „Fałszowanie dokumentacji medycznej – jak nie dopuścić do tego czynu” (s. 3) dowiesz się, jakie są konsekwencje takich czynów i jak do nich nie dopuścić. Podpisywanie dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej już od kilku lat nie podlega szczególnym obostrzeniom. Inaczej jednak będzie z elektroniczną dokumentacją medyczną, której częściowe wdrożenie ma nastąpić 1 stycznia 2019 r. Z artykułu pt. „Jak podpisywać elektroniczną dokumentację medyczną” (s. 13) dowiesz się, kiedy możesz składać podpis z wykorzystaniem wewnętrznych mechanizmów systemu informatycznego, a kiedy będziesz musiał się zaopatrzyć w kwalifikowany podpis elektroniczny. Placówki medyczne w związku z wejściem w życie 25 maja unijnego rozporządzenia w sprawie ochrony danych osobowych (RODO) będą zobowiązane do wdrożenia niezbędnych środków technicznych i organizacyjnych, które mają zapewnić przetwarzanie danych w sposób zgodny z unijnym rozporządzeniem. Wiąże się to m.in. z obowiązkiem opracowania nowych formularzy zgód pacjenta na przetwarzanie danych osobowych. W artykule pt. „Jak dostosować formularze zgód pacjenta do RODO” (s. 18) podpowiadamy, jak to zrobić i zamieszczamy przykładowy wzór takiej zgody. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 4 (24) Kwiecień 2018 r. »

Nr 3 (23) Marzec 2018 r.

Nr 3 (23) Marzec 2018 r.

W związku z wejściem w życie ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej i rozporządzenia, które ma być wydane na jej podstawie, zmienią się deklaracje do świadczeniodawcy POZ. Nowe wzory poszerzono m.in. o adres e-mail świadczeniobiorcy (pole nieobowiązkowe). Ponadto pole „numer telefonu” jest już nieobowiązkowe do wypełnienia przez pacjenta. O tym, co jeszcze zmienia i do kiedy stare deklaracje zachowują ważność, dowiesz się z artykułu pt. „Podstawowa opieka zdrowotna – co się zmieni w deklaracjach wyboru świadczeniodawcy” (s. 4). Coraz częściej zdarzają się sytuacje, że do placówki zgłasza się rodzina pacjenta i prosi o wydanie dokumentacji medycznej. W dokumentacji brak jest jednak informacji o tym, aby pacjent upoważnił kogokolwiek do dostępu do niej. Rodzina przedstawia upoważnienie złożone w innej placówce, w której leczył się pacjent. Jak się okazuje, pacjent zmarł, a zatem nie ma możliwości potwierdzenia tego upoważnienia. Z tekstu pt. „Czy upoważnienie do dostępu do dokumentacji złożone w innym podmiocie jest ważne” (s. 12) dowiesz się, czy na podstawie upoważnienia złożonego w innym podmiocie rodzina może skutecznie domagać się udostępnienia jej dokumentacji prowadzonej w innych placówkach. Od 1 lipca lekarze będą musieli się posługiwać wyłącznie zwolnieniami lekarskimi w formie elektronicznej. W tym celu należy założyć profil na PUE ZUS lub zainstalować aplikację gabinetową zintegrowaną z PUE. Z artykułu pt. „E-zwolnienia lekarskie - sprawdź, jak je wystawiać od 1 lipca” (s. 14) dowiesz się, jakie kroki musisz podjąć, aby nie utracić możliwości wystawiania tego dokumentu. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 3 (23) Marzec 2018 r. »

Nr 4 Specjalny

Numer 4 Specjalny

Naruszanie praw pacjentów jest bardzo istotnym źródłem wzrostu ich roszczeniowości. Tendencja ta z roku na rok zwiększa się, również ze względu na coraz szerszą świadomość prawną pacjentów. Jednocześnie niezmiennie najbardziej newralgiczne punkty funkcjonowania placówek medycznych to kwestie dostępu do świadczeń zdrowotnych, dokumentacji medycznej, prawa do informacji i wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych, prawa pacjenta do poszanowania intymności i godności. Z tego powodu oddajemy w Twoje ręce numer specjalny poświęcony zagadnieniom związanym z roszczeniowym pacjentem, w którym analizujemy istotne dla placówek medycznych i gabinetów lekarskich kwestie zabezpieczenia  się przed roszczeniami. Z artykułu pt. „Jak ustrzec się przed roszczeniowym pacjentem – poznaj skuteczne wskazówki” (s. 3)  dowiesz się, jakie określone działania możesz podejmować, aby zminimalizować ryzyko procesu cywilnego. Jednym z nich jest publikowanie zarządzeń dotyczących zasad wydawania dokumentacji medycznej. Niezbędnym działaniem w przygotowaniach do konfrontacji z roszczeniowym pacjentem jest także spełnienie obowiązku ubezpieczenia OC i rozważenie rozszerzenia polisy o dobrowolne opcje. O tym, jak to zrobić, dowiesz się z artykułu pt. „Zawierasz polisę ubezpieczenia – co przeanalizować, jeśli chcesz zwiększyć zakres ochrony” (s. 8). Ponadto przygotowaliśmy dla Ciebie gotowe wzory dokumentów (s. 11-20), których zastosowanie zabezpieczy Twoje interesy i uzbroi Cię w odpowiednie instrumenty, które pozwolą obronić się przed roszczeniami pacjenta. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 4 Specjalny »

Nr 2 (22) Luty 2018 r.

Nr 2 (22) Luty 2018 r.

Rozwój oprogramowania do e-dokumentacji spowodował zwiększone zainteresowanie rejestracją pacjentów przez Internet. Jednak obowiązujące przepisy nie zobowiązują wszystkich podmiotów leczniczych do wdrożenia takiego systemu. W artykule pt. „Rejestracja elektroniczna – sprawdź, co zyskasz dzięki wdrożeniu takiego rozwiązania” (s. 10) wskazujemy zalety tego rozwiązania, jakimi są m.in. ułatwienie zarządzania czasem pracy lekarza i powiadomienia sms o terminach wizyt. Problemy zdrowotne – własne lub najbliższych, są częstą przyczyną wrogiego nastawienia pacjenta do personelu medycznego, który chce mu udzielić mu pomocy. Nie są rzadkością sytuacje, w których pacjenci obrażają lekarza, podważają postawioną diagnozę i proponowany sposób leczenia. Niejednokrotnie także dochodzi do agresji słownej. W artykule pt. „Agresywny pacjent – jakie działania możesz podjąć i jak je opisać w dokumentacji medycznej” (s. 16) podpowiadamy, jakie działania warto podjąć w sytuacji, gdy stałeś się ofiarą wyzwisk i obelg. Od 25 maja 2018 r. w całej Unii Europejskiej zaczyna obowiązywać ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO), które niesie za sobą zmiany w stosunku do regulacji zawartych w ustawie o ochronie danych osobowych – również w odniesieniu do placówek medycznych. W artykule pt. „Naruszenia zabezpieczeń danych osobowych – sprawdź, jaką odpowiedzialność nakłada RODO” (s. 19) znajdziesz wskazówki, na co zwrócić uwagę w nowych przepisach przy wdrażaniu odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych zabezpieczających dokumentację medyczną. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 2 (22) Luty 2018 r. »

Nr 1 (21) Styczeń 2018 r.

Nr 1 (21) Styczeń 2018 r.

W dokumentacji medycznej dotyczącej szczepień powinieneś umieszczać dokładną godzinę, o której zakwalifikowałeś pacjenta do wykonania szczepienia, ponieważ - zgodnie z prawem - taka kwalifikacja jest ważna tylko 24 godziny. W artykule pt. „Kwalifikacja pacjenta do szczepienia – jakich zapisów nie może w niej zabraknąć” (s. 3) podpowiadamy, jakie jeszcze adnotacje są niezbędne, aby dokumentacja miała - w razie potrzeby - wartość dowodową w sądzie. Obecnie - zgodnie ze znowelizowanymi przepisami ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - obowiązującymi od 11 maja 2017 r. - dokumentacja może być wydana w oryginale (za potwierdzeniem odbioru i potwierdzeniem zwrotu po wykorzystaniu) na żądanie organów władzy publicznej albo sądów powszechnych oraz gdy zwłoka w wydaniu dokumentacji mogłaby spowodować zagrożenia życia lub zdrowia pacjenta. Z artykułu pt. „Czy możesz wydać oryginał dokumentacji medycznej izbie lekarskiej” (s. 6) dowiesz się, czy jakie dokumenty możesz wydać na żądanie organu samorządu lekarskiego i jakie pokwitowania pobierać. Ponadto przepisy określają jedynie, że powinieneś udostępniać dokumentację medycznym podmiotom i organom uprawnionym bez zbędnej zwłoki. Takie sformułowanie często rodzi pytanie, w jakim czasie powinieneś udostępnić dokumentację. Odpowiedź znajdziesz w artykule pt. „W jakim terminie masz obowiązek udostępnić dokumentację medyczną” (s. 14). »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 1 (21) Styczeń 2018 r. »

Nr 20 Grudzień 2017 r.

Nr 13 (20) Grudzień 2017 r.

Jedna z placówek pobierała od pacjentów wyższe niż maksymalne opłaty za udostępnienie dokumentacji. Przekazywała ją na informatycznym nośniku danych jedynie, gdy do dokumentacji medycznej dołączano płytę CD. Z artykułu pt. „Czy możesz ustalać wyższe niż ustawowe opłaty za udostępnianie dokumentacji” (s. 8) dowiesz się, w jakich sytuacjach możesz  ustalać dodatkowe opłaty za tę czynność, a kiedy jest to zabronione.   Zgodnie z ostatnią nowelizacją ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia przewidziano, że nie będzie już całościowego przejścia na elektroniczną dokumentację medyczną, co – według poprzedniego stanu prawnego – miało nastąpić od 1 stycznia 2018 r. Zamiast tego pojawią się tylko trzy dokumenty, które będzie trzeba wystawiać w postaci elektronicznej, ale i tak dopiero od 1 stycznia 2019 r. W związku z tym pojawiają się wątpliwości, jak w jednej placówce prowadzić oba formaty dokumentacji. Z artykułu pt. „Czy możesz wdrożyć e-dokumentację tylko w jednej komórce organizacyjnej” (s. 11) dowiesz się, jak przygotować się na takie rozwiązanie organizacyjne.  W jednej ze spraw prowadzonych przez okręgowy sąd lekarski lekarz wystawił niezgodne z prawdą zaświadczenie. Lekarz twierdził, że do jego wydania doszło nieumyślnie, bo korzystał ze wzoru stosowanego w przychodni. W artykule pt. „Korzystasz ze wzorów zaświadczeń lekarskich – sprawdź, co zweryfikować przed podpisaniem” (s. 16) podpowiadamy, jak nie dopuścić do sytuacji, że poświadczysz nieprawdziwe zapisy w dokumentacji medycznej.  »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 20 Grudzień 2017 r. »

Nr 3 Specjalny

Nr 3 Specjalny

Oddajemy w Twoje ręce numer specjalny poświęcony ochronie danych medycznych w dokumentacji medycznej, zgodnie z najnowszymi zmianami, jakie wynikają z unijnego ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO). Będą one obowiązywać w naszym kraju już od 25 maja 2018 r., a więc czasu na dostosowanie się do nowych wymogów pozostało niewiele. Przy tej okazji polecam też obejrzenie filmu pt. „Kto jest upoważniony do przetwarzania danych osobowych w placówce medycznej - najnowsze zmiany związane z RODO”. Z filmu dowiesz się m.in. jaka jest nowa definicja danych osobowych, danych wrażliwych, przetwarzania danych, czy, w jakim zakresie i na jakiej podstawie osoby, które nie wykonują zawodu medycznego, są uprawnione do przetwarzania danych zawartych w dokumentacji medycznej. Otrzymasz także wskazówki dotyczące bezpieczeństwa osobowego na etapie rekrutacji, zatrudnienia, zakończenia zatrudnienia. Ponadto poznasz wymogi dotyczące funkcjonalności systemów informatycznych służących do przetwarzania danych osobowych, elektronicznej dokumentacji medycznej, identyfikacji i rozliczalności osób dokonujących wpisu oraz organizacyjne i techniczne środki bezpieczeństwa, jakie personel musi stosować dla zapewnienia bezpieczeństwa danych osobowych oraz prywatności pacjentów. Jedną ze zmian, którą wprowadza RODO, jest usunięcie z polskiego systemu ochrony danych osobowych pojęcia administratora bezpieczeństwa informacji (ABI). Zamiast niego prawodawca unijny ustanawia inspektora ochrony danych (IOD). W artykule pt. „Czy będziesz musiał wyznaczyć inspektora ochrony danych” (s. 5) podpowiadamy, które placówki medyczne będą musiały go powołać i jakie będą jego obowiązki. Ponadto według RODO zgoda osoby, której dane dotyczą, może być udzielona w formie oświadczenia lub wyraźnego działania potwierdzającego, z którego wynika, że osoba ta przyzwala na przetwarzanie dotyczących jej danych osobowych. W artykule pt. „Czy zgody na przetwarzanie danych osobowych będą ważne po 25 maja 2018 r.” (s. 7) wskazujemy, co trzeba sprawdzić i zmienić, jeśli zgoda nie spełnia wymogów rozporządzenia, np. nie zawiera klauzuli o możliwości jej wycofania w każdym czasie.  »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 3 Specjalny »

Nr 19 Listopad/Grudzień 2017 r.

Nr 12 (19) Listopad/Grudzień 2017 r.

Organy rentowe oraz zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności mogą mieć dostęp do dokumentacji medycznej w związku z prowadzonym przez nie postępowaniem. Dotyczy to np. sytuacji, gdy ustalają danej osobie prawo do przyznania renty. Z artykułu pt. „Udostępniasz dokumentację medyczną KRUS – czy możesz pobierać za to opłatę” (s. 6) dowiesz się, czy placówka medyczna, udostępniając dokumentację medyczną Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, może to robić odpłatnie czy lepiej, aby nie pobierała z tego tytułu opłat.    Zdarza się, że lekarze - gdy nie mają pewności do co do rozpoznania - zbyt pochopnie wpisują do historii choroby jednostki chorobowe. Może to też wynikać z faktu, że otrzymają np. badania laboratoryjne z pomyłkami. Z artykułu pt. „Dyskusyjne wyniki badań – co sprawdzić, aby nie narazić się na błąd diagnostyczny” (s. 10) dowiesz się, jak zapobiec błędom w takich sytuacjach. Polska Implementacja Krajowa HL7 CDA (PIK HL7 CDA) jest oficjalną specyfikacją reguł tworzenia elektronicznej dokumentacji medycznej w Polsce. Początkujący implementatorzy często jednak próbują wdrażać elektroniczną dokumentację medyczną, ignorując tekst tego standardu oraz właściwą część specyfikacji krajowej. W artykule pt. „Wdrażasz e-dokumentację - jak używać Polskiej Implementacji Krajowej HL7 CDA” (s. 13) zamieszczamy najistotniejsze wskazówki, które pomogą Ci wywiązać się bezbłędnie z tego obowiązku.  »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 19 Listopad/Grudzień 2017 r. »

Nr 18 Listopad 2017 r.

Nr 11 (18) Listopad 2017 r.

Bardzo często kierownicy podmiotów leczniczych lub lekarze stwierdzają, że nie ma potrzeby sprawdzania dokumentacji medycznej pod kątem procesowym, bo ktoś ciągle ją „audytuje”, np. NFZ, NIK i ZUS lub firmy wdrażające ISO. Jednak inne czynniki mogą okazać się istotne dla sądu. Z artykułu pt. „Audyt procesowy dokumentacji medycznej – sprawdź, przed czym Cię uchroni” (s. 3) dowiesz się, co możesz zrobić, aby dokumentacja medyczna była dobrym źródłem dowodowym w sądzie. Terminy wdrożenia obowiązku prowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej (EDM) wciąż się zmieniają. Niemniej jednak większość placówek medycznych już teraz intensywnie pracuje nad tym, aby w momencie nastania tzw. godziny zero były gotowe sprostać wymogom ustawodawcy. Jednak wdrożenie EDM to nie tylko obowiązki związane z nowymi technologiami informatycznymi, ale także te formalnoprawne, dotyczące dostosowania do nowej rzeczywistości wewnętrznej dokumentacji przetwarzania danych osobowych, którą prowadzi każdy administrator danych osobowych. Z artykułu pt. „Dokumentacja przetwarzania danych osobowych – jak ją dostosować do zmian” (s. 17) dowiesz się, co musisz zmodyfikować, aby mieć pewność, że  odpowiednio zabezpieczasz dokumentację przed dostępem osób nieupoważnionych. Nowe unijne rozporządzenie o ochronie danych osobowych (RODO) zacznie obowiązywać od 25 maja 2018 r. Jedną z kluczowych zmian, które wprowadza, jest obowiązek zgłaszania naruszeń ochrony danych osobowych organowi nadzorczemu, a w określonych przypadkach także zawiadamianie o naruszeniu osób, których dane dotyczą. W artykule pt. „Naruszenie ochrony danych osobowych – kogo będziesz musiał zawiadomić po zmianie przepisów” (s. 19) podpowiadamy Ci, jak opracować procedurę postępowania w przypadku wystąpienia takiego incydentu, zwłaszcza w odniesieniu do dokumentacji medycznej. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 18 Listopad 2017 r. »

Nr 17 Październik 2017 r.

Nr 10 (17) Październik 2017 r.

Zdarza się, że lekarze pytają o to, czy mogą używać skrótów w dokumentacji medycznej. Żadne przepisy nie zabraniają bowiem ich wykorzystywania. Z artykułu pt. „Stosowanie skrótów w dokumentacji medycznej - co jest dozwolone” (s. 3) dowiesz się, jakie skróty możesz stosować w dokumentacji medycznej, aby mieć pewność, że zachowasz jej czytelność.   Do najczęstszych błędów, które mogą mieć daleko idące negatywne skutki dla pacjenta, są przede wszystkim nieczytelna dokumentacja medyczna (pisana ręcznie), bardzo skąpo opisane przeprowadzone zabiegi czy badania albo wywiad z pacjentem. W artykule pt. „Wymieszanie się dokumentacji medycznej pacjentów – co grozi placówce” (s. 8) podpowiadamy, jak uniknąć najczęściej popełnianych niedociągnięć, wśród których jest m.in. dołączenie do kartoteki jednego pacjenta dokumentacji innej osoby.    Podmioty lecznicze, chcąc prawidłowo wywiązać się z obowiązku ewidencjonowania procesu leczenia pacjentów, ale też zabezpieczyć należycie swój interes przed ewentualnymi roszczeniami, są zmuszone wytwarzać coraz więcej dokumentacji. Problematyczne staje się więc jej archiwizowanie. W artykule pt. „Przechowujesz papierową dokumentację medyczną w zewnętrznym archiwum - na co zwrócić uwagę” (s. 19) wskazujemy, co wolno placówkom w zakresie outsourcingu i jak w takiej sytuacji zagwarantować niezbędny dostęp do dokumentacji. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 17 Październik 2017 r. »

Nr 2 Specjalny

Nr 2 Specjalny Październik - Grudzień 2017 r.

Oddajemy w Twoje ręce numer specjalny poświęcony elektronicznej dokumentacji medycznej. Zgodnie z najnowszą nowelizacją ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia przesunięto termin wdrożenia e-dokumentacji na 1 stycznia 2019 r. Pierwotnie przypadał on na 1 sierpnia 2014 r., następnie na 1 sierpnia 2017 r. Po kolejnej nowelizacji odroczono go do 1 stycznia 2018 r. Powodem ustawicznego przesuwania terminu na wdrożenie e-dokumentacji jest brak przygotowania systemów informatycznych przez poszczególne placówki do przyjęcia nowych rozwiązań. Z artykułu pt. „Jaka dokumentacja będzie obowiązkowa w wersji elektronicznej od 1 stycznia 2019 r.” (s. 3) dowiesz się, jak przebiegnie informatyzacja według nowych reguł. Obowiązkowe prowadzenie dokumentacji medycznej w formie elektronicznej przez wszystkie placówki medyczne będzie miało wpływ na przestrzeganie praw pacjenta dostępu do tej dokumentacji. Placówki, które już prowadzą dokumentację tylko w formie elektronicznej, powinny tych praw przestrzegać. W artykule pt. „Jak udostępniać e-dokumentację z zachowaniem poufności i ochrony danych osobowych” (s. 6)  podopowiadamy, na co powinieneś zwrócić szczególną uwagę. Procesie leczenia pacjenta po 1 stycznia 2019 r. niektóre dokumenty medyczne będą obowiązkowo prowadzone w formie elektronicznej. W związku z tym mogą pojawić się wątpliwości, jak postąpić z papierową dokumentacją, gdy zakończył się ustawowy okres jej przechowywania. Z artykułu pt. „Postępowanie z archiwalną dokumentacją papierową – czy musisz ją skanować” (s. 8) dowiesz się, czy skanować te dokumenty przed zniszczeniem do wersji elektronicznej. Przetwarzając dane osobowe pacjentów w systemie teleinformatycznym, które dotyczą udzielonych, udzielanych i planowanych świadczeń opieki zdrowotnej, masz obowiązek zaplanowania i wdrożenia działań mających na celu ochronę elektronicznej dokumentacji medycznej. W artykule pt. „Elektroniczna dokumentacja medyczna - jakie zabezpieczenia musisz stosować” (s. 14)  sprawdzisz, jak się z niego wywiązać. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 2 Specjalny »

Nr 16 Wrzesień 2017 r.

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 16 Wrzesień 2017 r. »

Nr 15 Sierpień 2017 r.

Nr 8 (15) Sierpień 2017 r.

Zmiany wprowadzone w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych spowodowały konieczność wydania nowego wzoru karty diagnostyki i leczenia onkologicznego. Wzór uproszczono i uelastyczniono możliwości wystawiania karty. Teraz może ją wydać np. lekarz specjalista, jeżeli podejrzewa lub stwierdził u pacjenta nowotwór złośliwy. Z artykułu pt. „Nowy wzór karty diagnostyki i leczenia onkologicznego - jak go wypełnić” dowiesz się, co należy wpisać do DiLO (s. 4). Trwają prace nad nowelizacją ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia. Zmiany w ustawie zakładają m.in. zmianę definicji elektronicznej dokumentacji medycznej. Jest to istotne ze względu na zakres obowiązkowego tworzenia dokumentów medycznych w postaci elektronicznej. W tym obszarze planuje się również zmianę terminów wdrożenia. Z artykułu pt. „Nowe terminy wdrożenia elektronicznej dokumentacji medycznej – co się zmieni” (s. 12) dowiesz się, od kiedy będzie trzeba obligatoryjnie prowadzić e-dokumentację i jakie dokumenty obejmie ten obowiązek. Pacjent po zapoznaniu się ze swoją dokumentacją może zgłosić wniosek o jej sprostowania. Jeżeli obie strony (pacjent i podmiot udzielający świadczenia zdrowotnego) są zgodne - to skreślasz wpis, zamieszczasz adnotację o przyczynie błędu oraz datę i swoje oznaczenie. Problem pojawia się, gdy pacjent żąda sprostowania, a Ty na to się nie zgadzasz (uważając np., że prowadzisz dokumentację prawidłowo, a wszystkie wpisy odzwierciedlają stan faktyczny). Zawsze w takim przypadku poproś pacjenta, aby przedstawił swoje żądania w formie pisemnej. Z artykułu pt. „Nie zgadzasz się na sprostowanie dokumentacji – poznaj możliwe sposoby rozwiązania konfliktu” dowiesz się, co jeszcze powinieneś zrobić w takiej sytuacji. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 15 Sierpień 2017 r. »

Nr 14 Lipiec 2017 r.

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 14 Lipiec 2017 r. »

Nr 1 Specjalny

Nr 1 Specjalny Lipiec - Wrzesień 2017 r.

Oddajemy w Twoje ręce numer specjalny poświęcony udostępnianiu dokumentacji medycznej. Od 11 maja 2017 r. obowiązuje nowelizacja ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, która wprowadziła kilka zmian w tym obszarze. Ważną zmianą jest wprowadzenie ograniczenia w wypożyczaniu oryginałów dokumentacji medycznej. Zawsze był to problem dla placówek, bo dokumentacja nie wracała albo oddawano ją niekompletną. Z artykułu „Rzadziej wypożyczysz oryginały dokumentacji - poznaj najnowsze zasady” (s. 3) dowiesz się, w jakich sytuacjach będziesz mógł odmówić wydania oryginału, a jakim instytucjom musisz je wypożyczyć. Oprócz tradycyjnych metod, takich jak wgląd do dokumentacji medycznej w siedzibie placówki medycznej czy sporządzenie wyciągów, odpisów, kopii lub wydruków, pojawiła się możliwość odwzorowania dokumentacji przez sporządzenie jej skanu i pozyskania jej w formie cyfrowej. W artykule pt. „Skanujesz dokumentację - sprawdź, co zmienić w regulaminie organizacyjnym” (s. 5) sprawdzisz, co musisz zrobić, aby zgodnie z przepisami korzystać z tej nowej formy udostępnienia dokumentacji medycznej. Z kolei żeby móc udostępniać dokumentację medyczną i przesyłać ją do pacjenta listem, powinieneś zawrzeć w regulaminie zapis o takiej możliwości. W artykule pt. „Przesyłasz dokumentację tradycyjną pocztą - jak ją bezpiecznie zapakować” (s. 10) podpowiadamy, co jest istotne, aby nie naruszyć prawa pacjenta do dokumentacji i udostępniać ją w dogodnej dla niego formie, również wysyłając ją w kopercie. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 1 Specjalny »

Nr 9 Luty 2017 r.

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 9 Luty 2017 r. »

Nr 6 Listopad 2016 r.

Nr 6 Listopad 2016 r.

Niewłaściwe prowadzenie dokumentacji medycznej rodzi dotkliwe skutki finansowe, m.in. we współpracy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Może przyczynić się do uznania winy placówki medycznej i zasądzenia na rzecz pacjenta odszkodowania. Z artykułu pt. „Zapisy w umowie, które zmotywują lekarzy do starannego wypełniania dokumentacji’ (s. 6) dowiesz się, co możesz zrobić, aby dokumentacja medyczna zawierała pełne informacje o leczeniu pacjenta.  Podczas kontroli ordynacji lekarskiej przeprowadzonej przez oddziały NFZ w II kwartale 2016 roku stwierdzono nieprawidłowości w wystawianiu recept. Dotyczyły one m.in.: błędnych danych pacjenta na recepcie, nieprawidłowych oznaczeń poziomu odpłatności, wystawiania i realizacji recept podczas hospitalizacji, czy kilkukrotnego użycia tych samych formularzy dla kilku pacjentów. W artykule pt. „Najczęstsze błędy na receptach – analiza przypadków” (s. 10) podajemy gotowe rozwiązania, które pomogą Ci właściwie wystawiać recepty, dzięki czemu unikniesz kar nakładanych przez NFZ.  Na wokandach sądów pojawia się coraz więcej spraw wszczynanych przez pacjentów niezadowolonych z procesu leczenia. Kluczowe w tych sprawach jest ustalenie, czy doszło do błędu medycznego. W artykule pt. „Dokumentacja medyczna w postępowaniu sądowym – co ma znaczenie” (s. 13) sprawdzisz, na czym w głównej mierze opiera się sąd, wydając wyrok i jakie wpisy są istotne w dokumentacji medycznej. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 6 Listopad 2016 r. »

Nr 4 Wrzesień 2016 r.

Nr 4 Wrzesień 2016 r.

Od 30 lipca wszystkie osoby, które mają prawo wykonywania zawodu medycznego, muszą stosować nową procedurę uzyskiwania unikalnych numerów recept od NFZ. Mimo zniesienia obowiązku zawierania umów upoważniających do wystawiania recept, numery nadal nadają dyrektorzy oddziałów NFZ. Co się zmienia i jak postępować zgodnie z nowymi przepisami? Więcej przeczytasz w tekście pt. „Jak uzyskiwać numery recept od NFZ – poznaj nowe zasady” (s. 3). Od 5 sierpnia 2016 r. obowiązują zmiany dotyczące tajemnicy lekarskiej. Wynikają one z nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zgodnie z nimi lekarz musi przekazać informacje o stanie zdrowia zmarłego pierwszej bliskiej osobie, która się do niego zgłosi. Środowisko medyków nie przyjęło zmian z entuzjazmem. Pojawia się wiele obaw natury etycznej, m.in. takich, że lekarz nie będzie mógł uszanować wyrażonej za życia woli zmarłego. Jakie to ma konsekwencje dla placówek i lekarzy? Jak nowe przepisy stosować w praktyce? Więcej na ten temat piszemy w tekście pt. „Zwolnienie z tajemnicy lekarskiej ułatwi wykrywanie błędów medycznych” (s. 12). W placówkach medycznych codziennie mamy kontakt z pacjentami i nawet się nie spodziewamy, że możemy być potajemnie nagrywani, a potem takie nagranie trafi do sądu. Jak się bronić przed roszczeniowymi pacjentami, którzy mogą posunąć się do działań, które nie budzą pozytywnych skojarzeń? Z artykułu pt. „Czy potajemne nagranie może być dowodem w sprawie o błąd medyczny” (s. 16) dowiesz się, kiedy sąd uzna nagranie, do którego doszło bez wiedzy lekarza.  Zdarzają się przypadki, że przechowujemy dokumentację medyczną pacjentów w segregatorach umieszczonych na otwartych półkach, w pomieszczeniach, do których mają dostęp osoby nieupoważnione do przetwarzania tych danych. Takie rozwiązanie ewidentnie wskazuje, że dane nie są odpowiednio zabezpieczone, co GIODO zakwestionuje podczas kontroli. Jakie jeszcze błędy mogą Cię narazić na poważne konsekwencje i jak ich uniknąć? Sprawdzisz to w tekście pt. „3 najczęstsze uchybienia według GIODO – wyeliminuj je w swojej placówce” (s. 20). »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 4 Wrzesień 2016 r. »

Nr 3 Sierpień 2016 r.

Nr 3 Sierpień 2016 r.

W praktyce placówki medyczne mają problem z udostępnianiem pustych stron dokumentacji medycznej. Nie mają pewności, czy w takim przypadku można za pacjenta podjąć decyzję o zminimalizowaniu kosztów i nie skserować pustych stron. Z artykułu pt. „Puste strony w dokumentacji, czy trzeba je udostępniać” (s. 3) dowiesz się, jak udostępniać dokumentację, aby nie narazić się na zarzut ograniczania prawa pacjenta do informacji. Lekarze codziennie wypisują recepty na leki refundowane. Jednak nie zawsze, gdy są spełnione wskazania lecznicze do zastosowania danego leku, jest on objęty refundacją. Z artykułu pt. „Refundacja leków, za co każe NFZ”  (s. 9) dowiesz się, kiedy NFZ kwestionuje refundację leków i jak uniknąć zapłaty wysokich kar.  Pacjenci często zmieniają lub odwołują oświadczenia dotyczące udostępniania dokumentacji medycznej oraz udzielania informacji o stanie zdrowia. Lekarze zastanawiają się, jak odnotować to w dokumentacji, aby mieć pewność, że jest rzetelnie prowadzona? Czy usuwać, czy pozostawiać takie oświadczenia? Więcej na ten temat dowiesz się w tekstu pt. „Pacjent wycofuje upoważnienie do uzyskiwania informacji o jego zdrowiu, co robić” (s. 11). Zdarza się, że dokumentacja medyczna trafia na śmietnik. Z jednej strony wiemy, że placówki medyczne nie mogą tak postępować, bo jest to przestępstwo, ale z drugiej strony wciąż dochodzi do takich incydentów. Z tekstu pt. „Niszczysz dokumentację, jak nie narazić się na surowe kary” (s. 18) dowiesz się, jak niszczyć dokumentację, aby nie dopuścić do wycieku danych i nie narazić pacjentów na to, że ich dane trafią w niepożądane ręce. »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 3 Sierpień 2016 r. »

Nr 2 Lipiec 2016 r.

Nr 2 Lipiec 2016 r.

Placówki medyczne mają kłopoty z udostępnianiem dokumentacji medycznej po śmierci pacjenta, jeśli za życia nikogo nie upoważnił do otrzymywania informacji o jego stanie zdrowia. Z artykułu pt. „Udostępnianie dokumentacji po śmierci pacjenta - planowane zmiany” (str. 4) dowiesz się, co zrobić, żeby uniknąć ewentualnych problemów oraz kiedy placówka może udostępniać dokumentację medyczną zmarłego bez obaw.  Żeby e-dokumentacja trafiała tylko w upoważnione ręce, użytkownik systemu może mieć dostęp do danych wyłącznie po wprowadzeniu identyfikatora i uwierzytelnieniu. W tekście pt. „Zmieniasz hasło do komputera co 30 dni? Jeśli nie, sprawdź, co Ci grozi” (str. 10) radzimy, jakie procedury wdrożyć,aby nie narazić się na zarzut fałszowania dokumentacji.   Lekarz musi uzyskać zgodę pacjenta na czynności medyczne. Często utrudnia to codzienną praktykę i jest postrzegane jako biurokratyczny obowiązek.  Z artykułu pt. „Kiedy bezwzględnie trzeba uzyskać zgodę pacjenta na zabieg” (str. 14)dowiesz się, kiedy możesz przekroczyć zakres zgody, a kiedy będzie to bezprawne? Dokumentacja medyczna np. w gabinetach lekarskich czy na recepcji często pozostaje bez opieki. Grozi to wyciekiem danych wrażliwych, a to wiąże się poważnymi konsekwencjami dla placówki. Sprawdź, co zrobić, aby zabezpieczyć placówkę przez takim incydentem i nie dopuścić do utraty zaufania pacjentów. Więcej w tekście pt. „Wyciek danych w placówce, jakie procedury wdrożyć” (str. 18). »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 2 Lipiec 2016 r. »

Nr 1 Czerwiec 2016 r.

Nr 1 Czerwiec 2016 r.

Oddajemy w Państwa ręce pierwszą na rynku publikację, która zawiera sprawdzone wskazówki ekspertów dotyczące bezbłędnego prowadzenia dokumentacji medycznej. Pozwolą one zaoszczędzić na poradach prawników, uniknąć kar finansowych nakładanych przez NFZ, zyskać gwarancję należytej ochrony i poczucia bezpieczeństwa w razie procesów sądowych związanych z roszczeniami pacjentów. Placówki medyczne muszą przestrzegać praw pacjenta i uzyskiwać od nich oświadczenia, że są świadomi możliwych powikłań. Takie postępowanie jest obowiązkiem, który nie tylko wynika z przepisów, ale jednocześnie zabezpiecza podmiot na wypadek roszczenia. Gwarantuje także, że dokumentacja - w sądach nazywana niemym świadkiem - jest prowadzona rzetelnie. Jak zatem w sytuacji, gdy dochodzenie odszkodowań za błędy medyczne jest prostsze, powstają kancelarie odszkodowawcze, które pomagają pacjentom w tego typu sprawach, powinny postępować placówki? Po pierwsze trzeba pamiętać, że nie można usunąć żadnego dokumentu zawartego w dokumentacji medycznej pacjenta, a wprowadzane zmiany należy właściwie oznaczać. Fałszowanie dokumentów, w tym dokumentacji medycznej, może być uznane za przestępstwo. Jednak ocena danej sytuacji zawsze zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Więcej na ten temat piszemy w artykule pt. „Czy można wprowadzać zmiany w dokumentacji medycznej” (str. 3) Po drugie, placówki medyczne w praktyce łączą oświadczenia pacjenta o upoważnieniu do uzyskiwania informacji o jego stanie zdrowia i udzielonych świadczeniach zdrowotnych oraz o wyrażeniu zgody na leczenie czy diagnostykę w jeden dokument. Jednak czy jest to właściwa praktyka, która gwarantuje poprawność dokumentacji medycznej? Piszemy o tym w artykule pt. „Czy można połączyć oświadczenia pacjenta w jeden dokument” (str. 5).  Po trzecie, NFZ nakłada na placówki medyczne obowiązek prowadzenia dodatkowej dokumentacji dotyczącej poszczególnych rodzajów świadczeń. Wynika on z zawartych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W artykule pt. „Dodatkowa dokumentacja, której wymaga NFZ” (str. 12) radzimy, co trzeba przygotować dla NFZ, aby nie narazić się na zarzut niestarannego prowadzenia dokumentacji albo zaniechań w tym obszarze. Po czwarte, trzeba pamiętać o obowiązkach związanych z bezpieczeństwem danych, aby zapobiec wyciekom informacji wrażliwych. Już od połowy 2018 roku placówki medyczne będą musiały umożliwić pacjentom sprostowanie, a nawet usunięcie ich danych. Takie zmiany wprowadza europejskie rozporządzenie o ochronie danych. O tym, jakie jeszcze nowe obowiązki nakłada, piszemy w tekście pt. „Inspektor ochrony danych w każdej placówce” (str. 19). »

Zobacz wszystkie dokumenty z działu Nr 1 Czerwiec 2016 r. »
Okładka dokumentacja medyczna